Ad en Han naar Santiago..

Nieuw : Foto's

2009-10-26T05:10:00.000-07:00

Vanaf nu staan alle foto's van onze prachtige pelgrimsreis op deze site.
Ze zijn gerubriceerd in 7 albums. Via onderstaande link kunt u erheen klikken. En een keuze maken....
klik hier voor de foto's

Waar zijn we?

2009-10-13T19:05:00.000-07:00

Op 2 oktober 2009 zijn we in Santiago de Compostela aangekomen. Daarna nog Finisterre bezocht. Met de bus. Door het zeer slechte weer. Op 8 oktober zijn we naar huis gereisd. Onze lange reis is voltooid.
Alle verhalen zijn geschreven door Ad. Als je wilt reageren mail dan naar: ad.huson@gmail.com.

Grotere kaart weergeven

Op zoek naar de adem van het leven.....

2009-10-12T02:51:00.000-07:00

Pelgrimeren is als het leven zelf. Je gaat op weg. Kiest een pad. En zoekt je bestemming.
Een pelgrim is op zoek naar de adem van het leven. Door zich open te stellen voor zichzelf en zijn omgeving. En door op pad te gaan. Te kiezen voor een simpel leven. Met alleen het hoogst noodzakelijke bij zich.
Waarom gaat een pelgrim op pad? Ik ben op pad gegaan om het leven te vieren. Velen (wel 80%) gaan op pad om hele andere redenen. Uit verdriet. Verlies. Van baan, partner of kind. Relatieproblemen. Of overgang naar een andere periode in hun leven. Om zichzelf weer te vinden. Veel jongeren gaan omdat ze zich afvragen hoe ze hun leven moeten invullen. Of omdat ze problemen thuis hebben. Er gaan er om puur spirituele en religieuze redenen.
Als pelgrim zie je steeds weer nieuwe horizonten. Krijg je steeds weer nieuwe indrukken. Steeds weer ga je verder. En neem je afscheid. Laat je achter. Om vooruit te zien. En te zoeken naar je bestemming.
Daarbij zijn er gidsen onderweg. Soms tekens op je pad. In de omgeving, de natuur. Vaak mensen die je ontmoet. Je pad kruisen. Of met je oplopen. Soms maar heel kort. Soms langer. Soms voor altijd.
Het pad is vaak helder. Goed gemarkeerd. Maar even vaak moet je het zoeken. En af en toe is het volkomen onlogisch en onvindbaar. In mist of duisternis gehuld.
Het pad van ieder mens heeft ook iets goddelijks. Omdat je mag weten dat je uniek bent. Dat je goed bent zoals je bent. Dat je jezelf mag aanvaarden. Dat je geroepen bent tot leven.
Maar het pad wil wel gevonden worden. Het komt niet naar je toe. Je moet zelf de eerste stap zetten. Net als met het mysterie van de Eeuwige. Ook die wil gevonden worden.
Zo zijn we onderweg. Op de hartenklop van het leven. Met een vast ritme. Iedere dag. Vroeg in de morgen, aan de rand van de ontwikkelende dag, zuig je het leven in je op. Nog in het donker ga je op weg. Dan is je voetstap nog in duisternis gehuld. Maar langzaam breekt de dageraad aan.
En onderweg ontmoet je mensen. Jong en oud. Uit alle windstreken. Met alle talen. En je herkent in hun gelaat je reisgenoot, je naaste, je geliefde. Mensen die zich openstellen voor elkaar. Die bereid zijn zich aan elkaar te geven. En te delen. Je loopt samen op. Soms lang. Soms kort.
En soms sta je stil. Bij vreugde en bij verdriet. Of aarzelt je voetstap. Maar steeds ga je weer door. Op zoek naar wat het leven voor je betekent. Op zoek naar de adem van het leven. Naar de adem van jouw leven.

Met nieuwe ogen zien....

2009-10-10T08:28:00.000-07:00

En dan zie je alles weer opnieuw. Je vrouw. Je kinderen. Je kleinkind. Je schoonmoeder. Je familie. Je vrienden en vriendinnen. En je ziet ze opnieuw. Met nieuwe ogen.
Marja heeft een nieuwe bril. Ze is blij maar moe. Heel druk geweest. In haar werk. Thuis. Met alle geregel de laatste dag. Mijn kinderen. Goede berichten over hun ontwikkelingen. Onze oudste dochter; moe en prachtig zwanger. Teleurgesteld dat we elkaar pas een dag later treffen. Mijn kleinkind (22 maanden); ze is duidelijk gegroeid. Beweegt zich makkelijker. Praat beter. En kent opa zelfs nog na zo'n lange tijd! Ze vliegt me in de armen. Heerlijk. Mijn schoonmoeder, die aankomt met twee heerlijke ovenschotels. En die ik al gelijk te weinig aandacht geef. Onze vele vrienden en vriendinnen. En zelfs familie van ver weg. 's Avonds in grote getale aanwezig. Hartverwarmend. Dirk is er, die na een ernstig ongeluk deze zomer in een rolstoel geraakt is. Maar aanstekelijk optimistisch. Herman, met goed nieuws; hij heeft weer een baan. Maar er ontbreken er ook. Het verlies is nog te dichtbij. Het verdriet zit nog te diep. Het echte leven is nog onmogelijk op te pakken. Zo zie je met nieuwe ogen wat het leven brengt.
En je ziet je huis. Je eigen plek. Rustplaats en haven. Het is mooier dan voorheen. Je ziet de vele veranderingen (verbeteringen) die Marja heeft doorgevoerd. En je bent blij. Hier is waar je hoort. Hier is waar je leeft. Hier is waar je liefhebt... Allen die je dierbaar zijn.
Zondag. Mijn eigen kerk. Een warm bad van begroeting en belangstelling. En van samen vieren. Met een heel toepasselijk thema: Dat rijkdom en de talloze impulsen die je dagelijks krijgt je vaak verhinderen bij jezelf te blijven. Sterker, vervreemden je van wie je bent. Hoe anders is dat als je een pelgrimsreis maakt. Ik heb dat voorrecht gehad. En kijk nu weer met nieuwe ogen naar de werkelijkheid waarin ik leef.....

Thuiskomst...

2009-10-10T07:28:00.000-07:00

Wat een thuiskomst. Wat een verrassing. Mijn pad is de laatste meters verlicht met honderden kaarsjes!
Met flinke vertraging, pas 1 uur 's-nachts, kom ik thuis aan. In plaats van om drie uur op Eindhoven, landen we om tien uur op Charleroi. Op ruim drie uur rijden. Dat betekent voor Marja heel veel werk. Iedereen informeren dat ik later ben. En op en neer naar Charleroi rijden. Ik bewonder haar.
Ik stap uit aan het begin van de Holthuizerdreef. Met het lopen van het laatste stuk wil ik mijn lange reis naar Santiago ritueel afsluiten. Door het late uur verwacht ik het stuk alleen te gaan. Maar al snel zie ik Gerdine met de filmcamera beelden maken. Ze wijst me hoe ik moet gaan. Over het voetpad (meestal loop je bij ons over de straat). Gelijk kom ik bij een bord. Daarop het mooie lied: Voorwaarts Christenstrijders.... met de aanduiding: Nog 650 meter. Vervolgens staat om de 100 meter de nog te lopen afstand aangegeven. Halfverwege staat Ruud me op te wachten. Nog 300 meter. Dan worden het tientallen meters. En dan sta ik op korte afstand van ons huis. En zie dat de laatste 20 meter van mijn pad aan beide zijden sprookjesachtig verlicht is met honderden waxinelichtjes. Zo stap ik in een zee van licht naar huis. Kan het mooier? Kan het symbolischer? En wordt hartelijk begroet door Wilmy, Wim en Jan. En er is champagne!
Wat een thuiskomst, wat een afsluiting.
De volgende morgen vliegt Fleur (onze kleindochter) me in de armen. En word ik geïnterviewd door Huissen TV. En er is een groot feest. Met familie, vrienden, buren en kennissen. En zo word ik hartverwarmend onthaald. Een prachtige afsluiting.

Dag 122 Finisterre - Santiago de Compostela

2009-10-06T09:32:00.000-07:00

Vandaag met de bus terug naar Santiago. Een prachtige en lange rit. Die hoofdzakelijk langs de kust voert. Vanavond vertrekt Julia met de nachttrein naar Madrid. Vandaar met het vliegtuig naar Hamburg. Om morgenavond gelijk weer met haar bijbaan te starten (serveerster).
Donderdag naar huis. De camino is afgerond. Het 'normale' leven wacht. En ook wel het comfortabele. Geen slaapzalen. Geen pelgrimsmenu's. Geen handwasjes meer. Eigen bed. Eigen douche. Eigen vrouw en kinderen. Heerlijk. Het is hier al wat herfstig. Dat versterkt het verlangen naar thuis. Naar een knapperig haardvuur. En een goed glas wijn samen met mijn geliefde.
Binnen enkele dagen komt er nog 1 verhaal. Over: Wat pelgrimeren nu eigenlijk is. Waarom doen zoveel mensen het? Hoe werkt het?
Het verhaal heeft al een titel: 'Op zoek naar de 'adem' van het leven...'

Dag 121 Finisterre

2009-10-05T13:52:00.000-07:00

Als herboren mensen laten we Kaap Finisterre achter ons. En keren terug naar het gewone leven. Met de wind en de regen in onze rug kijken we vol verwachting vooruit.
Rond de middag zijn we in Finisterre aangekomen. Met de bus. Na een rit van drie uur. De laatste stop voor Finisterre stapt Julia in. Zij is met de bus uit Muxia gekomen. Het pad is te gevaarlijk om te voet af te leggen. We zoeken een pension. En na de lunch op stap. Nog drie kilometer. Worstelen tegen weer en wind.
En dan zien we het: Kaap Finisterre. Of beter: Faro de Finisterre. De vuurtoren. Aan de 'Costa da Morte'. Het eind van de wereld. Met het laatste caminopaaltje: 0.00 km. Er staat een spreuk: 'May peace prevail on earth'. Mooi. Kaap Finisterre: indrukwekkend, guur en verlaten. Hier sluiten we de camino echt helemaal af.
We kijken er een tijdje rond. Komen Rudi en Margit weer tegen. Maken foto's. Op de terugweg stopt een auto. Rogier springt er uit. Komt met open armen op ons af en omhelst ons. Rogier hebben we samen met Chris diverse keren onderweg ontmoet en gesproken. Nu zijn hun vrouwen gekomen en reizen ze nog even rond. Leuk. Zo gaat dat op de camino. Morgen weer terug naar Santiago. Woensdag naar Coruña. En donderdag....

Dag 120 Santiago de Compostela

2009-10-04T12:14:00.000-07:00

Met de omhelzing van de buste van de Heilige Jacobus, achter het altaar in de kathedraal, sluit ik mijn camino af.
Sinds gisteravond regent het pijpenstelen. En de verwachting is dat de regen de komende dagen aanhoudt. Dus ook modder. Daar hebben we geen zin in. We hebben genoeg kilometers gemaakt. Daarom wijzigen we ons plan. Van veel andere pelgrims horen we dat ze dezelfde beslissing genomen hebben. Vandaag blijven we in Santiago. Morgen met de bus naar Finisterre. Blijven daar een nacht. Dinsdag weer terug naar Santiago.
Vanmorgen is Julia vertrokken. Met de bus naar Muxia. Morgen wil ze dan naar Finisterre trekken. 30 km! En ze is haar Credential vergeten. Daar belde ze over. Hopelijk zien we haar nog. Anders sturen we die op.
Onze 'lichting' pelgrims verdwijnt nu snel uit Santiago. Nieuwe komen er voor in de plaats. Tijd om op te stappen dus. Morgen Finisterre.

Dag 119 Santiago de Compostela

2009-10-03T12:02:00.000-07:00

En eindelijk dringt het tot me door. Vanmorgen. Weer in de kathedraal. We hebben de Camino de Santiago voltooid! Het zit erop. Het is voorbij. Wat een geweldige belevenis. Wat een ervaring. Wat een reis. Wat een mensen. Wat een ontmoetingen. Wat een verhalen. Dat besef doet even de tranen in mijn ogen opwellen.
Onze Credential is ook binnen. Gistermiddag opgehaald bij het pelgrimsbureau. Het geeft een geweldig gevoel. Gisteravond samen met Isabelle (caminovriendin al uit Frankrijk) en Ghislain, haar man, gegeten. Reuze gezellig.
Vandaag dus weer naar de mis geweest. En het wierookvat slingerde weer!
Morgen wacht de 'Camino Finisterre'. 85 km. In drie dagen. De reis naar de 'Costa da Morte'. De 'Kust van de dood'. Of ook wel: de reis naar het einde van de wereld. Althans, zo werd dat vroeger gezien. Kaap Finisterre als het meest westelijke puntje van Europa. Een mythische en symbolische plek. Een plaats rijk aan rites en rituelen. Al van de Romeinen, die er de machtige zon in de zee zagen verdwijnen.
Voor de pelgrim die er aankomt zijn er een aantal rituelen. Tanja mailde me die. Allereerst neem je een bad in zee. Om je lichaam en geest van de reis te reinigen. Daarna verbrand je er kleding. Om daarmee symbolisch je reis te beëindigen. En tenslotte kijk je bij de vuurtoren, samen met de andere pelgrims, naar het ondergaan van de zon.
De volgende dag zal je als herboren, nieuw mens ontwaken. En het leven weer ingaan....

Dag 118 Van Pedrouzo naar Santiago de Compostela (22 km)

2009-10-02T15:19:00.000-07:00

Met een machtig akkoord zet het grote orgel in. Onderaan is de enorme kabel in wel tien delen gesplitst. Onder begeleiding van de orgelklanken wordt het grote, manshoge, wierookvat langzaam opgehesen. En aan het slingeren gebracht. Eerst langzaam. Maar de tien mannen laten het vat al snel dwars over door de kathedraal van Santiago de Compostela suizen. In een werkelijk duizelingwekkende vaart. Daarbij raakt de kabel bijna de bovenkant van het hoog gotische gewelf. Een geluk om het mee te maken. Want het gebeurt maar zelden dat men het vat laat slingeren. En imposant.
Santiago de Compostela! Het eindpunt van onze lange, maar mooie pelgrimsreis. Vanmorgen zijn we er aangekomen. En via de ingang voor pelgrims de kathedraal binnen gegaan.
We zijn vroeg vertrokken. In de verte kraait een haan. Dichterbij hoor je het geluid van een autoweg. Achter de heuvel reflecteren de felle lichten van het vliegveld van Santiago op de wolken. De laatste etappe. We willen rond elf uur in Santiago zijn.
Onderweg Marja gefeliciteerd met haar verjaardag. Ik omarm haar met duizend armen...
De pelgrimsmis begint om twaalf uur. Maar je moet erg op tijd zijn. En het lukt. Tijdens de mis is de kathedraal stampvol. De mis is verder in vlekkeloos Spaans. Redelijk lastig te volgen dus. Een non met mooie stem doet de voorzang. Het machtige orgel begeleidt met warme klanken.
Eigenlijk besef ik nauwelijks dat we in Santiago zijn. Gisteren en vandaag voelde ik geen opwinding. Het voelt als een gewone etappe.
Misschien zijn we onderweg wat stiller. En we zijn al een paar dagen bezig de kilometers af te tellen. Alleen in de kathedraal en na afloop is het anders. Pelgrims feliciteren elkaar over het bereiken van Santiago. En vanmiddag haal ik mijn certificaat. De wachtrij ervoor is vanmorgen langer dan een uur.
Han heeft inmiddels met drie Australische vrouwen afgesproken. Vanavond gaan we champagne drinken en tapas eten op het bereiken van Santiago.
We verblijven in een eenvoudig pension. In een driebed kamer. Julia heeft een eigen sleutel. Dus die kan haar gang gaan. En wij kunnen ook na tien uur binnen (in alle albergues moet je voor tien uur binnen zijn en in bed!).
We blijven hier twee nachten. Zondag trekken we verder. Daarover morgen meer.
Totaal na 107 etappes: 2.724 km

Dag 117 Van Arzúa naar Pedrouza-Arca (19 km)

2009-10-01T14:04:00.000-07:00

'Je kunt niet met een vrouw praten en tegelijk aan je bril denken,' zegt Han. Waar denk je dan wel aan? Denk ik. Het is net licht. Han trekt zijn trui uit. Hannie staat erbij. Hij legt zijn bril op een caminopaaltje. En gaat verder. En ontdekt anderhalve km later dat hij zijn bril vergeten is. Wij draaien dus om en gaan terug.
En dan ontstaat een komische situatie. Iedereen vraagt zich af waar we mee bezig zijn. Velen kennen ons. 'Santiago is de andere kant op'. Bril vergeten dus. En iedereen heeft hem zien liggen! En laat dat zo. In hoop dat de rechtmatige eigenaar zich herinnert waar deze lag. En wat gebeurt? Vijfhonderd meter voor het paaltje komt onze caminodochter Julia breed grijnzend aan. Zwaaiend met de bril. Ze had hem herkend en ons van ver zien naderen. De bril is vervolgens het gesprek van de dag. Want iedereen wil weten of we hem terug gevonden hebben.
Santiago is nu wel erg dichtbij. Nog 1 etappe. Morgen komen we er aan. Op de verjaardag van mijn zo teerbeminde Marja. Dubbel feest dus. Daarmee is onze reis nog niet voltooid. We gaan door naar Finnisterre. Daarover later meer.
Pas op donderdag 8 oktober vliegen we weer naar huis. Rond 17.30 uur hoop ik mijn lange, fantastische en inspirerende tocht ritueel af te sluiten. Door te voet de Holthuizerdreef op te wandelen. Wie dat wil meemaken is welkom. De precieze tijd komt nog op de website. Kijk een uur tevoren even of het nog klopt i.v.m. vertragingen. De donderdagavond is dan voor ons gezin. Op vrijdag vieren we de verjaardag van Marja en mijn thuiskomst.
Maar eerst morgen: Santiago de Compostela....
Totaal na 106 etappes: 2.702 km

Dag 116 Van Palas de Rei naar Arzúa (29 km)

2009-09-30T14:36:00.000-07:00

Soms heb je als pelgrim weinig keus. Gistermiddag mijn wasje wat laat gedaan. De droogplaats werkte slecht. Dus onderbroek en hemd vochtig meegenomen. Vanmiddag dus de keus tussen een 'schone' vochtige onderbroek of een bezwete. Toch maar voor de 'schone' gekozen. De gebruikte hangen nu trots buiten aan de lijn. Op een uitstekende plaats.
Buenos dias. Ola. Buen camino. Het blijft maar doorgaan. De hele dag. Pelgrims groeten elkaar. Hebben een band. Horen tot een andere kaste. En het is leuk. Zeker als je erbij hoort.
Gisteravond naar de mis geweest. Met Julia. Ze was een beetje boos en teleurgesteld na afloop. Het was en 'ouderwetse' mis. Wat een verschil met de inspiratie van een paar dagen geleden in Triacastella. Vandaag sprak ik er met haar over. Daarbij zei ze dat ze eigenlijk meer religiositeit verwacht had op de Camino. Eigenlijk begrijp ik dat wel. Er zijn wel plaatsen waar je dat in kerken of albergues vind, maar die moet je weten. Voorzover ik weet is er geen bron waar je die informatie kunt halen. Daar moeten we toch wat aan doen.
De route vandaag is lang en mooi. We passeren Melide . Wereldberoemd om de octopus die je er kunt eten. Dat wil Julia ook wel. In het beroemdste restaurant: 'Pulperia A Garnacha'. Ik mee. Laat ik het erop houden dat ik geproefd heb. De Spanjaarden zaten te smullen. Ieder zijn lekkernij.
Han is ook weer op de camino. Gestart in Melide. Halverwege de etappe van vandaag. En het gaat goed. Morgen weer een hele etappe. Voor Julia is de etappe te lang. Teveel last van haar voetwonden. Een paar km voor Arzua blijft ze in een Albergue. Geen probleem. Ook dochters moet je loslaten. Morgen of vrijdag komen we haar wel weer tegen.
Vanavond bieren we met Bert en Hans. Zij hebben ook de hele tocht gedaan vanuit Nederland.
Santiago komt steeds dichterbij. Nog maar twee dagen. 38 km. Santiago here we come.....
Totaalna 105 etappes: 2.683 km

Dag 115 Van Portomarín naar Palas de Rei (24 km)

2009-09-29T13:03:00.000-07:00

De stroom pelgrims lijkt oneindig. Met Julia (onze caminodochter) neem ik even een pauze. En vanaf waar we zitten, zien we vele pelgrims passeren. Velen kennen we. Van gezicht of omdat we ze gesproken hebben. Velen zijn nieuw voor ons. Han neemt nog een dag rust. Morgen gaat hij weer mee. Vermoedelijk voor een deel, want de etappe is nogal lang.
Voor onze pauze passeren we Sylvia (38). Woont en werkt in Barcelona. Als medisch secretaresse op de eerste hulp. Een week geleden trof ik haar voor het eerst. Ze is een heel sociale, heel kwetsbare vrouw. Ze is beweeglijk en actief. Probeert het iedereen naar de zin te maken. Maar twijfelt voortdurend aan zichzelf. Volstrekt overbodig. Ze straalt zoveel positiefs uit. Gisteravond schoof ze aan bij oms eten. Gezellig. En natuurlijk kom je in gesprek. Maar hoe maak je iemand die zo aan zichzelf twijfelt duidelijk hoe waardevol ze is? Ze vond het in ieder geval fijn. Misschien heeft ze er wat aan.
Vanmorgen ging ze maar kort mee. Vanmiddag troffen we haar weer voor de Albergue Municipal (€ 3,-- per nacht). Die was toen vol. Heb nog aangeboden dat ze voor € 1,50 bij mij in bed mocht slapen. Dat wilde ze niet. Snap je dat nou?
Santiago komt in zicht. Nog maar 65 km! En morgen 25 tot 30 km. Het gaat nu snel....
Totaal na 104 etappes: 2.654 km

Dag 114 Van Sarria naar Portomarin (24 km)

2009-09-28T07:02:00.001-07:00

We zijn al aardig intiem met elkaar. Misschien al wel twee weken geleden kwamen we elkaar voor het eerst tegen. Daarna hebben we elkaar gesproken. Drie dagen geleden een uurtje samen opgelopen. Toen kreeg ik een heerlijk fris snoepje! Dat was op de zware etappe naar O Cebreiro. En eergisteren zat ik op haar bedrand. En hebben we heerlijke nootjes gegeten. 's Middags. Volledig gekleed. Zij strekte even haar benen na de etappe van die dag. Het moet niet gekker worden. Toch?
Ik heb het over Yvonne (51). IC verpleegkundige in het Erasmusziekenhuis in Rotterdam. Ze trekt op met haar Spaanse Caminovriendin Angelika. Wat een leuk en gezellig mens. Guitig. In combinatie met een zekere beslistheid. Wandelt ieder jaar in haar vakanties. Nu dus de Camino. Die is heel anders. Of, zoals iemand mij zei, de Camino moet je beleven. Het is onmogelijk erover te vertellen. En dat is zo.
Vandaag weer een belangrijke mijlpaal. De aanduiding met 'Santiago 100 km' gepasseerd. Het is nu zelfs nog maar 95 km. Julia is mee. Kon ze me mooi op de foto zetten. Gisteren in het hospitaal aan een serieuze voetinfectie geholpen. Nu gaat het behoorlijk goed. Veel minder pijn.
Opvallend zijn de zeer vele Spanjaarden die in Sarria zijn gestart. Die leggen zo de minimale afstand van 100 km af. Die is nodig om je certificaat bij de kathedraal te krijgen. Vanavond zien we er al weer een heleboel met blessures.
De etappe is weer wonderschoon. Het prachtige weer houdt ook nu nog aan. Han gaat steeds beter. Morgen nog een dag rust. Dan weer aan de bak. Santiago: Here we come...
Totaal 103 etappes: 2.630 km

Een oproep voor Karlien: wil je me een mail sturen? Dan kan ik eenvoudiger reageren zodra ik terug ben (ad.huson@gmail.com). Dat geldt ook voor de anderen die nog graag een reactie krijgen.

Dag 113 Van Triacastela naar Sarria (17 km)

2009-09-27T12:01:00.000-07:00

Indrukwekkend. Ontroerend. Inspirerend. We zijn met zo'n 80 pelgrims bij elkaar. In het sfeervolle kerkje van Triacastella. Om zeven uur. Gisteravond. Voor de pelgrimsmis. Ik ben er op het laatste moment ook aangeschoven. Samen met Julia. Onze Braziliaanse 'pleegdochter'. De pastoor laat zich assisteren door een zestal pelgrims. Zo wordt het Evangelie in zeven talen gelezen. En de gebeden en de zegen in zeven talen uitgesproken. Zijn korte preek wordt simultaan in het Engels vertaald. Zijn boodschap is eenvoudig; 'God is liefde. Zoek op de Camino de weg van Gods liefde'. Voor de communie worden alle pelgrims uitgenodigd. De pastoor roept alle aanwezigen op de vredesgroet met een omhelzing te geven. En iedereen doet het zo! De hele kerk komt in beweging. De mis, en de sfeer zijn heel inspirerend. Zo kun je weer verder.

Aansluitend eten we samen met Julia. Ze is een beetje alleen. Haar caminovriendin is doorgelopen. Julia heeft veel last van haar voeten. We hebben het over haar leven, familie en studie. Aardige meid.

Ook al is de route kort, hij is wonderschoon. Al kort na de start passeren we een woning waarvan een kunstenaar een soort spirituele ruimte heeft gemaakt. Hij verkoopt er ook kaarten. Bij vertrek wil hij graag bidden met mijn twee reisgenoten en mij. Die reisgenoten zijn een Spaanse vrouw van Nederlandse afkomst, en haar man.
We lopen een tijdje met elkaar op. Na een pas op 900 m is het vooral dalen naar 450 m. Dat betekent eerst in de zon op de mist in het dal kijken. Daarna ga je door de mist. Tegen de middag trekt die op en is het weer prachtig zonnig.

Vannacht kreeg Han last van zijn knie. Heeft vandaag de taxi genomen. De man van Isabelle, een passerende caminovriendin uit Frankrijk, is arts. Hij wil wel even kijken en stelt een meniscusblessure vast. Nog twee dagen rust en ibuprofen. Een tegenvaller dus. Maar overkomelijk. Santiago is in zicht. En we zullen het halen.
Totaal na 102 etappes: 2.606 km

Dag 112 Van O Cebreiro naar Triacastela (23 km)

2009-09-26T14:57:00.000-07:00

Verrassend. Een Canadees die vloeiend Nederlands spreekt. Bernhard Borghouts. Gepensioneerd accountant. Lange goed geconserveerde man. Prettige uitstraling. Ik schat hem begin zestig. Reist alleen. Beetje op zichzelf. Zijn ouders waren Nederlandse emigranten. Hij is geboren en getogen in Canada. Ik loop even met hem op. Maar na korte tijd is hij me met zijn lange benen al weer voorbij.

Na het passeren van twee lage passen, daalt de route voortdurend. Van ruim 1.300 naar 670 m. Op de eerste pas, de Alto San Roque, staat een schitterend beeld van een pelgrim die tegen weer en wind in worstelt.
Als een donzen deken hangt de mist laag in de dalen. Zo genieten we van prachtige uitzichten.
Triacastela is een behoorlijk saai dorp. Enkele winkeltjes. Wat bars en restaurants. Een pinautomaat ontbreekt. Het dorpje leeft vooral van de vele passerende pelgrims. We zijn er vroeg. Dus tijd genoeg om alle kleren inclusief, de lakenzakken, in de wasmachine te doen. Misschien worden ze nog schoon...
Totaal na 101 etappes: 2.589 km

Dag 111 Van Villafranca del Bierzo naar O Cebreiro (29 km)

2009-09-25T15:54:00.000-07:00

Camino duro - de zware weg. Zo heet deze etappe. En het klopt. De weg is zwaar. Vooral de laatste tien kilometer. Vanaf daar stijgt de weg van 550 naar bijna 1.300 meter. Grotendeels over een tamelijk slecht pad. Het gaat ons goed af. Maar zwaar blijft het.

We zijn inmiddels in de provincie Gallicie aangekomen. De autonome provincie waarin ook Santiago ligt. Vanaf nu staat elke km op ons pad de afstand naar Santiago aangegeven. Nu nog 153 km. Als het klopt tenminste. De route wijzigt nogal eens. Santiago is in ieder geval tamelijk dichtbij. Op Marja's verjaardag bereiken we Santiago. Dat is volgende week vrijdag 2 oktober.
In O Cebreiro aangekomen melden we ons in de Albergue Municipal. Nieuw met prima voorzieningen. We slapen op een zaal met maar liefst 70 anderen. Beetje veel.
Het kerkje van O Cebreiro is prachtig door haar eenvoud. Ze hebben er wel drie stempels. Ik neem ze allemaal want ik heb inmiddels mijn derde pelgrimspas aangeschaft. Het plaatsje is ook wonderschoon. Klein, maar de moeite waard om even rond te kijken.
Morgen is de etappe korter en minder zwaar. Natuurlijk moet er geklommen worden. Je gaat nooit in een rechte lijn omlaag.
Totaal na 100 etappes: 2.566 km

Dag 110 Van Molinaseca naar Villafranca del Bierzo (33 km)

2009-09-24T13:47:00.000-07:00

'Als Gods woord in een ouderling'. We hebben het dan ook wel verdiend. Een lange etappe. Op zich redelijk eenvoudig. Alleen in Ponteferrada gaf het boek andere informatie dan de wegwijzers. Uiteindelijk de wegwijzers gevolgd. En dat ging natuurlijk prima. Het is ook weer een warme dag. Bijna heet met 30+ graden. Het bier na afloop smaakt dus weer best. Villafranca del Bierzo wordt ook wel 'Klein Santiago' genoemd. Vanwege het grote aantal kerken en pelgrimsherbergen.

In de Albergue en later op het terras ontmoeten we Julia (22?) en Rosa een Spaanse reisgenote. Julia is Braziliaanse. Ze woont in Sao Paolo. Ze doet haar master in Hamburg (koud). Julia doet de Camino omdat haar oudere broer het een aantal jaren geleden gedaan heeft. Hij is daar zeer enthousiast over en noemt het 'de beste ervaring in zijn leven tot nu toe'. Bovendien vind ze Hamburg minder leuk.
Rosa heeft ze ontmoet op de Camino. Geboren en opgegroeid in Sevilla. Afgestudeerd psychologe. Daarna zeven jaar in Barcelona gewoond en gewerkt. Ze had daar een winkel en een relatie. Beiden heeft ze opgeruimd. Nu doet ze dus de Camino. Om daarna te gaan promoveren in haar oorspronkelijke beroep: psychologie.
Iedere dag ontmoet je weer andere mensen. Iedere dag hoor je weer andere verhalen. Het zijn er te veel om allemaal te vermelden. Heel veel mensen zijn heel open naar elkaar. Dat maakt de Camino zo bijzonder. En leuk.
Totaal na 99 etappes: 2.537 km

Dag 109 Van Rabanal del Camino naar Molinaseca (27 km)

2009-09-23T14:36:00.000-07:00

In een lange stoet trekken de pelgrims uit Rabanal. Eerst klimmen we 400 meter. Over gemakkelijke, glooiend oplopende paden. Na ruim een uur gaan we, op een heuvel, een bocht om.

En dan zien we het: het Cruz de Ferro. Of het Pelgrimskruis. Een boomstam van vijf meter hoog. Met bovenop een ijzeren kruis. Als we naderen zien we ook de enorme berg stenen. Meegebracht door de tienduizenden passerende pelgrims. Ieder jaar weer. En we zien een grote groep pelgrims. Allemaal houden ze stil bij het kruis.
Hier mogen we onze meegebrachte last afleggen. Symbolisch: door een van huis meegedragen steen neer te leggen, leg je je last af. Mijn van huis meegebrachte steen is maar klein. Door Fleur uit onze tuin opgeraapt. Toen was mijn last nog licht. Door het overlijden van Charlotte is het anders. Het is zoals Sophie mij schreef kort na de hervatting van mijn tocht: ' Je hebt nu een extra last bij je om naar Santiago te brengen. Om daarmee ook het verdriet van de familie symbolisch over te dragen'. En ze voegt eraan toe:' Het is toch niet alleen een wandeling voor de leut?'. En zo is het. En zo voelt het ook. Meedragen van de last. Heel voorzichtig leg ik zo mijn steen bovenop de enorme hoop. Om daarmee tenminste een deel van de last van mijn en andere schouders af te leggen. En een plaats te geven in onze harten. Zodat we ons kunnen oprichten en, met een hart vol liefde, het leven weer onder ogen kunnen zien. Ik sta stil.
Om met een iets lichtere tred verder te kunnen gaan. Verwarmd door de lage warme, stralende herfstzon...
Totaal na 96 etappes: 2.504 km

Dag 108 Van Astorga naar Rabanal del Camino (20km)

2009-09-22T11:41:00.000-07:00

'Only the love gives meaning to live'. Met deze boodschap kunnen we het weer doen. Ze staat bij een kapel. Net buiten Astorga. Drukbezocht door pelgrims. Hebben ook een prachtig stempel.

De hemel is strak blauw. De zon komt op. Ons pad is prachtig. Met steeds opnieuw de mooiste vergezichten. Het belooft een schitterende dag te worden. En dat wordt het! Al snel passeren we Murias de Rechivaldo. Een juweel van een dorpje. En het voelt er ook direct goed.
Gisteravond getuige geweest van echte liefde op de Camino. Waltrud (55, Oostenrijkse) en Rene (55, Zwitser) hebben elkaar op de Camino gevonden. Beiden zijn in het echte leven ongebonden. Bijzonder is dat Rene doodziek is. Iets ingewikkelds met maag/darmen. Hij leeft al een half jaar langer dan verwacht. Misschien dat de 'liefdesdrug' wonderen doet.
Rabanal bestaat vooral van de pelgrims. Zonder deze heeft het geen bestaansrecht. Het is een vriendelijk plaatsje. Veel huizen zijn er mooi gerenoveerd.
Ik kom aan de praat met Elisabetta (32, Italiaanse). Mooi, lief gezicht. Vooral als ze lacht. Ze is psychiater. Spreekt maar een paar woorden Engels. Ze heeft het voortdurend koud. Is veel hogere temperaturen gewend in Sardinië. Daar woont en werkt ze. Vanmorgen ging ze dik ingepakt op stap. Ook zij is zoekend naar de weg die ze gaan zal. Zoekend naar wat haar toekomst zal zijn. Ze ervaart dat er op de Camino veel van haar afvalt. Dat schept ruimte voor nieuwe gedachten en nieuwe wegen.
De tocht blijft indrukwekkend mooi. In alle opzichten. Morgen een 'beladen' moment. Het Cruz de Ferro. Daar sta ik stil; om verder te kunnen gaan...
Totaal na 97 etappes: 2.477 km

Dag 107 Van Hospital de Órbigo naar Astorga (18 km)

2009-09-21T08:03:00.001-07:00

Pieter! Han springt enthousiast op van zijn stoel. We zitten op het terras. We zijn inmiddels in Astorga. Ik denk: welke vreemde vogel hebben we nu aan onze fiets hangen? Maar dat valt reuze mee. Pieter (49) is een glas in lood kunstenaar. Op de Camino gestart in Genève.
Han heeft hem ontmoet toen ik een paar dagen in Nederland was. Pieter is inmiddels 100 km op ons voor. Vandaag met de bus teruggekomen naar Astorga. Inderdaad: voor een dame (Duits).
Pieter gaat de Camino omdat hij in het normale leven heel erg op zichzelf is. Maar dat ook wel wil veranderen. Wil ook weer meer de essentie van zijn eigen leven ontdekken. 'In het normale leven ben je vaak gedwongen tot gedrag dat niet het jouwe is'. Vandaag ontmoet hij dus weer de vrouw die hij eerder op de Camino ontmoet heeft.
Onderweg via e-mail contact onderhouden (hij bezit geen mobiele telefoon). We drinken en eten wat samen. En zijn benieuwd naar zijn vriendin.
Prachtige vergezichten. Een golvend pad. We laten de vlaktes achter ons. Het is weer een korte etappe. Dat biedt ons ruim de mogelijkheid het zonovergoten Astorga te verkennen. Een stad met veel herinneringen aan de Romeinse tijd; stadsmuren, een poort, Romeinse huizen, tempels, thermen en een stelsel van kanalen. Een grote kathedraal. En een bisschoppelijk paleis ontworpen door Antonio Gaudí. En dat alles dus onder een wolkeloze hemel.
Vannacht slapen we in de Albergue 'Siervas Maria'. In een vierpersoonskamer. Dus redelijk rustig. En dat is heel prettig. Vanmorgen waren er al weer een aantal die het nodig vonden om al om half zes op te staan!
Hoe verzin je het.
Totaal na 96 etappes: 2.457 km

Dag 106 Van Villar de Mazarife naar Hospital de Órbigo (17 km)

2009-09-20T14:23:00.000-07:00

'Ik was nog zo onrustig in Burgos. Bezig met allerlei problemen die ik van huis meenam', zegt Rudi (60, Duits). Hij logeert in dezelfde Albergue in Órbigo als wij. Heeft Margit (46, Oostenrijkse) op sleeptouw. Sinds Burgos hebben we hem niet meer gezien. Ging wat langzamer dan wij.

Nu dus met Margit, een vriendin en een Zwitser.

Margit werkt in de kinderopvang. En heeft een sabbatical. Sinds september. We praten over de Camino en het waarom ervan. Rudi vertrouwt me toe dat hij het samen optrekken prettig vindt. 'We kunnen lang stil zijn in elkaars gezelschap'. Margit is Oostenrijkse maar gaat ieder jaar in Italie skiën. De Kronplatz. Is daar heel enthousiast over.
Vannacht hemels geslapen. En we hoefden toch niet te zingen! En het was weer oorverdovend stil.
De weg naar Orbigo is het eerste deel kaarsrecht. Kilometerslang. Met links en rechts gemaaide graanvelden en velden met maïs. En voor ons bergen. Die bereiken we de komende dagen. Verder geen enkele bebouwing. Het is stil en rustig. Vredig bijna. Met voor en achter ons andere pelgrims. Vaak ver uit elkaar.
Órbigo is beroemd om zijn lange middeleeuwse brug. Met een knik in het midden. We zijn er al vroeg. Daarmee een dilemma; hier blijven of doorgaan? We besluiten te blijven. Morgen willen we de tijd hebben rustig in Astorga rond te kijken. Daar zullen we al vroeg zijn. Het is maar 18 km.
Onderweg ontmoeten we wel weer oude bekenden. Daniella. En Kim (Australische). Verpleegkundige. Ze heeft haar baan opgezegd om de Camino te lopen. Gisteravond zaten we tijdens het eten met beide dames aan een tafel. Gezellig. Beiden zijn doorgegaan naar een Albergue verder op de Camino. Als de Camino het wil komen we ze wel weer tegen.
Totaal na 95 etappes; 2.439 km

Dag 105 Van León naar Villar de Mazarife (21 km)

2009-09-19T16:10:00.000-07:00

We slapen bij Jesus! En Han moet christelijke liedjes zingen. Denk ik. Maar daarover straks meer. Onder een strak blauwe hemel vertrekken we uit León. Pas na een uur laten we de bebouwing achter ons. Daarna komen we in een Veluwe-achtig landschap. Om vervolgens in Villar aan te komen.

We hebben de keus uit maar liefst drie Albergues. Han heeft een duidelijke voorkeur voor Jesus. Dus daar schrijven we ons in. Tweepersoons kamer. Deur sluit niet. Het is er rustig. Veel plaatsen zijn nog onbezet. Bij binnenkomst zie ik ze al liggen. Twee gitaren. Dus ik vrees toch dat er gezongen moet worden. Voor mij natuurlijk geen enkel probleem. Voor Han zie ik het somber in. Wordt vervolgd.
Bij het biertje ontmoeten we Daniele (32) weer. Ze is na een paar dagen rust weer op pad.
Heeft nog wel last van haar knie. Koelt met ijs. Hoop dat het werkt. Komen weer aan de praat over de Camino. Ze heeft er zo'n goed gevoel bij. 'I am just following my hart,' zegt ze. En dat straalt ze ook uit.
Totaal na 94 etappes: 2.422 km

Dag 104 León (rustdag)

2009-09-18T12:29:00.000-07:00

León is de laatste grote etappeplaats. Santiago komt in zicht. Met het huidige tempo bereiken we Santiago de eerste dagen van oktober. Voor het zover is nog twee weken hard werken. 317 km. In het licht van onze lange reis een peuleschil. Maar doe het maar even...

We passeren in die twee weken ook nog twee hoogtepunten.
De eerste is spiritueel. Het 'Cruz del Ferro'. Het ijzeren kruis. Hier leggen pelgrims hun van huis meegebrachte steen neer. Als symbool van de last die ze met zich meedragen. En die ze hier symbolisch afleggen. Ik leg er ook mijn van huis meegenomen steen neer. Maar er is een extra last bijgekomen. Bij het pelgrimskruis sta ik dus stil. Met het Cruz del Ferro bereiken we ook het hoogste punt van onze hele reis. Ruim 1.500 meter. Omdat de klim begint op 1.100 meter is het lichamelijk geen zware etappe.

Twee dagen later wacht O Cebreiro. Met 1.250 meter minder hoog. Maar wel een klim van ruim 1.000 meter. En een totale etappe van 29 km. Volgens de boekjes een zeer zware etappe. We zullen het zien. Daarna worden de etappes een stuk lichter.
Bij aankomst in Santiago is onze lange reis bijna voltooid. De kans bestaat dat we nog doorlopen naar Finisterre. Dat zijn drie etappes. Maar dat is afhankelijk van onze zin en het weer.
León is de moeite waard om bij stil te staan. Maar eerst een computer zoeken. Lange mail van mijn geliefde. Dat maakt me blij. En foto's uploaden.
Dat kost altijd nog al wat tijd (2 uur). Maar het is leuk om te doen.
Daarna slenter ik door León. Bezoek de kathedraal. Hoog gotisch. Imposant en prachtig. Na de siesta verder León verkennen. En nog wat inkopen doen voor morgen onderweg. Dan roept de weg ons weer om door te gaan....

Dag 103 Van El Burgo Ranero naar León (38 km)

2009-09-17T14:23:00.000-07:00

We zijn al in León. De allerlaatste grote etappeplaats voor Santiago de Compostela. We gaan nu sneller dan gedacht. Vanmorgen is ons eerste doel Mansilla de las Mulas. Op 19 km. Daar komen we al om half twaalf aan. Het gaat goed. Het weer is prettig met 17 gr. en een zonnetje. En we hebben nu eens geen zin een lange middag rond te hangen in een dorpje. Dus we besluiten door te gaan. En dat besluiten we nog een keer. En zo belanden we in León.
De laatste 15 km naar León zijn behoorlijk saai. Dus veel pelgrims nemen de bus. Wij weerstaan de verleiding en gaan het hele stuk te voet. We verblijven hier in een hostel. Dat betekent een tweepersoonskamer met douche en toilet. We drinken een biertje in een café in een drukke straat. Binnen, want het is de hele dag al fris (vanmorgen trui en jas aan) en we zien veel pelgrims passeren die nu ook in León zijn.
Een aantal kennen we. Velen alleen van gezicht. Dan komt Daniela voorbij. Ze moest gisteren met de trein naar León. Vanwege knieproblemen. Ze schuift bij ons aan en verzucht dat ze vanavond graag een pizza wil eten. Dat is precies wat wij ook gaan doen. Dus vanavond hebben we prettig gezelschap. Leuk.
Totaal na 93 etappes: 2.401 km

Dag 102 Van Sahagún naar El Burgo Ranero (18 km)

2009-09-16T12:15:00.000-07:00

We trekken vanmorgen over de 'Real Camino'. De Koninklijke weg. Deze loopt van Sahagún naar El Burgo Ranero. Een origineel deel van de St. Jacobsroute. Door zacht glooiend land. Uitgestrekt. Haast eindeloos. Het is fris. En het regent een uurtje zacht.

El Burgo Ranero is een typisch Castiliaans dorp. Met 'Adobe' huizen. Dat wil zeggen: opgetrokken van aan de lucht gedroogd leem. Onze (gemeentelijke) Albergue is ook helemaal van leem opgetrokken. Ze wordt beheerd door twee Amerikaanse Hospitaleros (vrijwilligers). Streng en precies. De Albergue is (met 28 plaatsen) klein.
In het restaurant er tegenover ontmoeten we Daniela. 28, Zwitsers. Heeft haar baan als assistent-accountant opgezegd. Na zes jaar. Teveel stress. Nu beraadt ze zich over haar toekomst. Ze is gestart in Burgos. Maar ze heeft, zoals velen, nu een serieuze knieblessure. Daarom moest ze vandaag een taxi nemen. En reist ze vanmiddag met de trein naar Leon.
Ze hoopt dat ze na een paar dagen rust weer door kan.
In Spanje wordt nog volop gerookt in de restaurants en café's. En wie aan de bar staat gooit de as, peuken en servetten gewoon op de grond. Voor ons een merkwaardige gewoonte.
Vandaag Fleur ook nog even aan de lijn gehad. Dus mijn dag is weer goed! Zeker nu ik nog even van de zon geniet. De donkere wolken hebben plaats gemaakt voor witte. Uit de wind in de zon is het heel aangenaam toeven. Deze pelgrim geniet nog steeds van een goed leven.....
Totaal na 92 etappes: 2.363 km

Dag 101 Van Ledigo naar Sahagún (18 km)

2009-09-15T14:48:00.000-07:00

Vannacht slapen we in een kerk! In Sahagún. De gemeentelijke Albergue is daarin gevestigd. Op een bovenverdieping staan stapelbedden. 65 plaatsen. Een grote zaal onder het dak. Toegankelijk via een comfortabele trap. En er zijn keurige wc's en douches gebouwd. Bijzonder.

We zijn pas laat op pad. Half negen. De route is ook maar kort. En het is fris weer. Bij vertrek amper tien graden. De zon komt er wel bij. Maar in Sahagún is het ook maar 17 gr. En omdat we laat starten is het rustig op de route. De meeste pelgrims zijn al lang op pad. Velen maken nu ook tamelijk lange etappes. Ze moeten hun al geboekte terugvlucht vanuit Santiago halen. Eind september of begin oktober.
Wij naderen inmiddels Leon. Daar zijn we over drie etappes (vrijdag).
Zaterdag nemen we de tijd om er rond te kijken. En daarna het allerlaatste deel van onze lange maar schitterende tocht.
Totaal na 91 etappes: 2.345 km

Dag 100 Van Carrion de los Condes naar Ledigos (24 km)

2009-09-14T11:48:00.000-07:00

Al kort na de 'Wende' verhuizen ze naar Oost-Duitsland. Naar Saksen, in de buurt van Dresden. Vanuit het comfortabele Stuttgart. Met vijf opgroeiende kinderen. Ze laten alles achter. Hun goede baan. Hun sociale omgeving. Verkopen hun pas gebouwde huis. En ze zijn nu gelukkig. Hans Joachim von Zahn en zijn vrouw Christine (beiden begin 50). Hun families komen oorspronkelijk uit Saksen resp. Pommeren (nu Polen). Ze wilden altijd al terug als de kans zich voor zou doen. Toch kwam die nog onverwacht en snel. Inmiddels heeft hij een goede praktijk als belastingadviseur. Daarvoor werkte hij bij de overheid als belastinginspecteur. Ik vind het een moedige beslissing. De kinderen zijn inmiddels het huis uit. Nu doen ze samen het Spaanse deel van de Camino.
Vandaag trekken we vooral over een eindeloze vlakte met dorre velden. De 'Paramo'. Dat betekent: koud, leeg gebied. Daar heb je in juni tot en met september geen last van. De zon schijnt en het is aangenaam. Het is er wel eenzaam. En saai.
We arriveren uiteindelijk in Ledigos. Een kleinere Albergue. Met wel hele vriendelijke mensen. We hebben zelfs een tweepersoons kamer. Dus luxe. Morgen een uurtje langer slapen!
Totaal na 90 etappes: 2.327 km

Dag 99 Van Boadilla del Camino naar Carrion de los Condes (26 km)

2009-09-13T13:17:00.000-07:00

Hij is al drie jaar postbode. Weet alles. Jens (25, Duits). Hij is zo eigenwijs als het paard van Jezus. Volgens Han. En dat was een ezel. Hij zit naast hem tijdens het eten. Aan zijn andere zijde zit een popperig, hoogblond, Pools vrouwtje. Ze praat met een hoog piepstemmetje. Alle vooroordelen zijn waar. Alleen is ze wel slim.

Ondertussen vermaak ik me met Daniel (30, Duits). Woont en werkt in Engeland. Zijn ouders werken in de diplomatieke dienst. Heeft dus al in diverse landen gewoond. Verkoopt en bouwt treinen. Naast me zit Dorothee (65, Engels). Woont in Thailand. Heeft 20 jaar in Singapore voor een NGO gewerkt. Later schuift ook Ursula aan (32, Hongaars). Donker haar. Wat harde uitdrukking op haar mooie gezicht. Verder heeft de Schepper haar goed bedeeld. Mooi lijf. We hebben het over treinen. Ik leg haar uit dat dat een heel sexy onderwerp is. Het ijs is gebroken.
De dageraad onthult weer mooie vergezichten. Maar verder gaat de route door onafzienbare, gemaaide graanvelden en over golvende vlakten. Het pad loopt vele kilometers langs de rustige autoweg naar Carrion de los Condes. Redelijk saai dus. Het stuk tussen Burgos en Leon staat erom bekend dat het weinig opwindend is. We zullen het verder zien. Eind deze week zijn we in Leon.
Totaal na 89 etappes: 2.303 km

Dag 98 Van Hontanas naar Boadilla del Camino (30 km)

2009-09-12T09:22:00.001-07:00

Als twee oude kippen genieten we van de avondzon. Het terras is nog wel druk bevolkt. Maar er waait een wind met een gure ondertoon. Hontanas leeft dankzij de onophoudelijke stroom pelgrims. Het bestaat uit drie straatjes. Een kerk. En drie pelgrimsherbergen. Lekker overzichtelijk.

Vroeg in de morgen. De maan schijnt. Het is nog donker. De witte paden tekenen scherp af tegen de donkere omgeving. De sterren twinkelen nog aan de hemel. Het is muisstil. We zijn weer op pad. En dan wordt het langzaam licht.
Inmiddels naderen we Castrojeriz al. Daarna wacht een echte klim, 200 m omhoog. Over een stuk van de mesetas. Dan 90 m dalen. En eerlijk, we vinden het heerlijk om weer eens serieus te klimmen en te dalen. En daarna weer kilometers mesetas. Minder van god verlaten dan gisteren.
Maar wel verlaten. Een hele aparte ervaring. Wel weer heel mooi.
In Boadilla verblijven we in een schitterende Albergue. Uiteraard wel op een slaapzaal met tig mensen. Maar met prettige tuin, terras en zwembad. De pelgrims genieten....
Totaal na 88 etappes: 2.277 km

Dag 97 Van Burgos naar Hontanas (30 km)

2009-09-11T12:49:00.000-07:00

Ons eerste doel is Hornillos del Camino, op 20 km. Daar zijn we zo vroeg dat we besluiten door te gaan. Naar Hontanas, 10 km verder. Dat betekent dat we de eerste 10 km van de mesetas er op hebben zitten. De mesetas is een kale, golvende hoogvlakte. Geen huis. Geen boom. En het waait er bijna altijd. Vandaag windkracht 6/7 schuin in de rug. Je moet goed opletten. Anders word je opzij geblazen. Hontanas ligt in een ondiep dal. Op 500 m zie je alleen nog maar de vlakte en kijk je er finaal over heen. Pas op het laatste moment zie je de kerk en de huizen. De Albergue nn Hontanas is prima. Alleen buiten barst het van de vliegen.
Door de rustdag gisteren en de relatief lange etappe van vandaag beland je opeens in een andere groep pelgrims. De meesten heb je nog nooit ontmoet. Zo gaat dat op de Camino. Als je wilt heb je zo weer aansluiting. Maar vandaag maar even een 'low profile'. Vanmiddag nog even gebeld door Fre. Lekker bijgekletst. Het gaat hen goed. Heerlijk. Morgen verder.
Totaal na 87 etappes: 2.247 km

Dag 96 Burgos (rustdag)

2009-09-10T10:49:00.000-07:00

Hij sneuvelt ieder jaar wel drie keer. Ik zag hem gisteren al eerder. Volwassen oudere man. Grijs haar. Met staartje! Hoe bedenk je het. Man doe normaal. Maar hoe kan een mens zich vergissen. We komen naast hem te zitten. In het Italiaanse restaurant. Gisteravond. Hij is een Amerikaan (65). Woont in Boston. Doet samen met een vriend (William) de camino. We praten over de Amerikaanse geschiedenis. Spontaan verteld hij dat hij dat staartje heeft omdat hij ieder jaar meedoet in het naspelen van enkele oorlogen tegen de Engelsen. Dat zijn groots opgezette spektakels in Boston en omgeving. Het is zijn rol dan om te sneuvelen. Hij lacht er breed bij en heeft zichtbaar plezier. Ze pelgrimeren met de fiets. Die hebben ze gekocht in Pamplona. In Santiago schenken ze die aan een goed doel.
We komen aan de praat over Obama, de nieuwe Amerikaanse president. Beiden zijn Republikein. Ze zijn beiden heel negatief over hem. 'Obama had nooit president van Amerika mogen worden. Tot op de dag van vandaag heeft hij nog geen geldig geboortebewijs overlegd'.
Verder hebben ze duidelijke Republikeinse standpunten: over abortus, homo-huwelijken en tienerzwangeschappen. Daarbij windt William zich zichtbaar op en is duidelijk veel extremer. Waarbij de man met het staartje dempend aanwezig is; pas op William, je hebt het wel over de president van de United States. Daaruit spreekt zeker respect. Beiden hopen wel heel beslist dat Obama zijn termijn zonder aanslagen overleeft. Bovendien verwachten ze dat hij zich vanzelf diskwalificeert. En kan een Republikein de macht weer overnemen.
Daarbij zijn ze enthousiast over Sarah Palin. Vooral over haar eerlijkheid en openheid. Overigens worden volgens hen de hoge kosten van de gezondheidszorg in de USA veroorzaakt door de uit de hand gelopen claimcultuur. Met als gevolg dat artsen torenhoge verzekeringspremies moeten betalen. Buitengewoon interessant om hun meningen en standpunten te horen. We hebben dus weer een prima avond.
Vandaag staan we stil in Burgos. Een grote stad. Met een historisch centrum. En de zon schijnt.
Alle pelgrims zijn al onderweg als we wakker worden. 9.00 uur. Heerlijk. We maken een rondgang door de stad. Wat opvalt zijn de vele (alle) elegant geklede vrouwen. Jong en oud. En de mannen zien er ook top uit. Ik voel me duidelijk 'underdressed', en verlang naar mijn mooie Armanipak. Het is een feest om te zien.
Naast de enorme kathedraal, heeft Burgos nog een grote kerk. De kerk van San Lesmes (de schutspatroon van de stad). Als we die in de morgen bezoeken is een leger vrouwelijke vrijwilligers bezig met de wekelijkse schoonmaak. En zoals in alle kerken ziet het er tip top uit.
Op de Plaza Major is het heel gezellig. Het grote plein van de stad. Daar verzamelen zich 's avonds alle generaties om elkaar te ontmoeten. Een ware symphonie van gezellig geklets. Heerlijk om te horen. Uiteindelijk is mensen kijken een van de mooiste dingen die je kunt doen. We zien vandaag ook enkele shirts met mooie teksten. 'I recycle old girlfriends' en 'Better a blowjob than no job'. Die laatste vinden wij natuurlijk ook wel heel leuk. Sorry dames....
In Burgos is het prettig. Maar we hebben al weer zin om door te gaan. Over twee dagen de mesetas (een droge en kale hoogvlakte). Daarna Leon...

Dag 95 Van Agés naar Burgos (22 km)

2009-09-09T14:26:00.000-07:00

Ze zit tegenover me. Gisteren tijdens het diner. Aan een lange tafel. Edith. Hongaars. 22 jaar. Afgestudeerd karthografe. Het pelgrimsmenu wordt geserveerd. We komen in gesprek. Ze is alleen op pad. Ik kom haar al wat langer steeds tegen. Ze houdt zich wat afzijdig van andere jonge pelgrims. Die zijn er genoeg. En ze spreekt uitstekend Engels.

Zoals velen vraagt ze zich af wat haar weg moet zijn. Ze zoekt. Ze bevraagt mij uitvoerig over mijn leven en motieven. Uiteindelijk komen we bij hoe je de bijbel kunt verstaan. Als bijna laatsten vertrekken we uit de eetzaal. Maar wat een diepgang. Wat een bewustzijn. Wat een interesse. Ze zal zeker vinden wat ze zoekt.
Vandaag is het ook feest. Han en Diny zijn 39 jaar getrouwd. We vieren het op terras. Samen met Cathleen en Cora. Twee heel aardige Ierse dames.
De tocht naar Burgos is de eerste drie uur interessant. Daarna heel saai. Door de buitenwijken van Burgos. Nu zitten we in een pension. Voor twee nachten. Morgen een rustdag. Dus uitslapen.
Vanmiddag al de kathedraal van Burgos bezocht. Heb al veel kathedralen gezien. Deze is wel heel bijzonder en prachtig.
Inmiddels zijn we al ruim 280 km gevorderd in Spanje. Nu nog 'maar' 500 km. Geen afstand om je nog echt druk om te maken. We hebben tenslotte al ruim 2.200 km onder de voeten. We schieten dus goed op.
Totaal na 86 etappes: 2.217 km

Dag 94 Van Belorado naar Agés (26 km)

2009-09-08T11:03:00.000-07:00

Pelgrimeren is ontmoeten en weer loslaten. Van landschappen en plaatsen. Maar vooral van mensen. En als de weg het wil en als je hart het wil, zul je elkaar weer ontmoeten. Zo gaat dat op de camino.

En zo gaat dat in het echte leven. En vooral het loslaten van wie op je weg komt of je toevertrouwd zijn: partner, kinderen, vrienden, mede-pelgrims, vraagt oefening. Maar het loont. En het is nooit te laat om er mee te beginnen. Begin dus vandaag nog. Laat los. Ook al denk je dat het anders beter is. Laat los. En je zult ontdekken dat bet leven zelf zorgt voor een oplossing. En jouw geluk en dat van de ander zal groter zijn. Zo leert de camino.
Het is feest in Belorado. Het dorpsplein zit vol vrolijke mensen. Rondom wordt gebarbecued. En er wordt gelachen en gedronken. Om half elf passeert het enthousiast spelende dweilorkest en de druk kakelende bevolking langs het open raam van de Albergue. Nu zijn pelgrims om 10 uur binnen (verplicht) en in bed. Licht uit. Slapen. Dus hier was wel sprake van een beetje ' lijden'.
Het gaat weer vlot vandaag. Han loopt als een jonge god. Praat met vrouwen van ver weg (Australië). Ik beperk me tot Europa. Loop een tijdje op met een mooie vrouw (Stefanie) uit Oostenrijk. We gaan een uurtje samen op. Dan pauzeren wij. En is ze weer weg. Zo gaat dat op de camino. En het voelt goed.
Nu zitten we in Agés. Een piepklein plaatsje. In een mooie Albergue. Schoon, voldoende douches en wc's. Was in de wasmachine. De zon schijnt. Het gaat dus goed. Morgen Burgos.
Totaal na 85 etappes: 2.195 km

Dag 93 Van Santo Domingo de la Calzada naar Belorado (26 km)

2009-09-07T13:01:00.000-07:00

Mijn voeten dragen mij in de richting van Belorado. Bij het ontwaken van de dag ga ik een helling op. Langzaam komt er een kerktoren bovenuit. Daardoor lijkt het of die heel alleen bovenop het gemaaide graanveld staat. Maar even. Dan laat Granon zich aan me zien.

Na Granon loop ik een tijd door een uitgestrekt landschap. Heel alleen. Maar het voelt anders. Ik voel me met al mijn zintuigen verbonden met mijn omgeving. Met de schepping om me heen. Ik betrap me erop dat ik met een brede glimlach loop. Ik geniet.
Han zit in Belorado te wachten. Op het terras. De beste plek. Ik ben snel. Dus arriveer ruim voor 12 uur. Nu zitten we in een Albergue. Met een zwembad. Zo wordt het ' lijden' van de moderne pelgrim wel erg verlicht.
'I love camino. But my feet hate camino'. Zegt Yoshihiro Nakayama. Een 60-jarige Japanner. En barst uit in een schaterlach. Hij heeft behoorlijk pijn. Maar gaat door. Is net gestopt met werk. Denkt als een beter, vrijer, mens terug te komen. En te leven. Nog een wijsheid uit de Albergue van gisteren: 'If you have chosen a path, follow it, love it and live it with passion.'

Dag 92 Van Nájera naar Santo Domingo de la Calzada (21 km)

2009-09-06T13:49:00.000-07:00

Vanmorgen ga ik samen op met Ines (fysiotherapeute). Ze Loopt wat langzaam. Voeten doen zeer. Heeft geen idee wat het is. Ik adviseer haar de veters veel losser te knopen. En het wonder geschiedt. Vandaag nog wel pijn. Morgen is het over. Hoe eenvoudig kan het zijn.
We worden ingehaald door Grazia (Italiaanse 66). Ze loopt alleen. Plotseling hoor ik haar in levendig Italiaans gesprek (telefoon). Als ze passeert vraag ik: 'was je in gesprek met de hemel?'
Ze lacht breed. En zet spontaan het Marialied (Salve Maria) in. En gaat zingend door.
In Santo Domingo logeer ik in 'Albergue de Peregrinos Cofradia del Santo'. Een schitterende albergue. Nieuw, schoon, lounge hoeken met comfortabele banken, voldoende douches, wc's en wastafels. Bovendien met 120 plaatsen ook nog eens groot. En je mag zelf weten wat je betaalt. Volgens de boekjes is dat dan 5 of 6 euro. In dit geval veel te weinig. Het is met stip de mooiste en netste albergue tot nu toe.
Santo Domingo is wereldberoemd door de kippen in de kathedraal. In een kippenhok zitten permanent een haan en een hen. Volgens de legende leefde een ter dood veroordeelde en opgehangen Duitse jongen na drie weken nog. De apostel Jacobus had hem al die tijd ondersteund. De bisschop wilde het niet geloven. Hij stond op het punt aan zijn maaltijd van gebraden haan en hen te beginnen. En hij riep uit: 'Dit beest hier zal nog eerder vleugels krijgen dan dat het waar kan zijn'. En terstond kregen de haan en de hen vleugels. De haan kraaide. En ze vlogen van de borden op. Achter onze albergue staat een kippenhok. Iedere drie weken worden de haan en de hen in de kathedraal vervangen door kippen uit dit hok. Een rouleringssysteem dus.
Vandaag een spreuk zoals die in onze albergue hangt: 'Let the deep inner joy that you feel, be the compass that indicates your direction of live...'
Totaal na 83 etappes: 2.143 km

Dag 91 Van Navarrete naar Nájera (17 km)

2009-09-05T12:50:00.000-07:00

De eerste week in Spanje is omgevlogen. En de kilometers vliegen onder onze schoenen door. Spanje is heel leuk om door te trekken. Het landschap is heel open. De etappes aanzienlijk minder zwaar dan in Frankrijk. Maar vooral: de pelgrims zijn anders. Veel internationaler.
Werkelijk vanuit de hele wereld. Dat maakt de contacten leuker en makkelijker. In het Engels of het Duits. En bijna allemaal op weg naar Santiago. Dit of een ander jaar.
Vandaag een korte etappe. Eigenlijk een halve rustdag. Vanaf 12.00 uur kun je in de herberg. Dat betekent nog een uurtje wachten. Geen probleem. Moet nog wat opschrijven van wat vanmorgen mijn hoofd in zweefde.
Inmiddels is het middag. De herberg is klein met 10 plaatsen. In twee ruimtes. Alle zijn bezet. Vooral met Spaanse pelgrims. Daarnaast een Duitse (Ines) en ik. We slenteren wat door Nájera. Bezoeken het klooster. Met een kolossaal altaar. En achter de kerk de grot van de valk en de patrijs. Omdat die in de grot, volgens het wonder van de legende, vreedzaam samen zaten, is het klooster gesticht.
Morgen weer een interessante etappeplaats. Santo Domingo de la Calzada. Daar bevindt zich (al eeuwen) een kippenhok (met een haan en een hen) in de kathedraal!
Totaal na 83 etappes: 2.122 km

Dag 90 Van Viana via Logroño naar Navarrete (23 km)

2009-09-04T15:39:00.000-07:00

Het bruist en kwettert op het plein bij de kathedraal. Velen komen hier samen en ontmoeten elkaar. Van alle leeftijden: kinderen, jongeren, ouderen. Kinderen rennen, spelen en dollen. Jongeren drinken een drankje en hangen bij elkaar. Ouderen zitten rustig op een bankje te kletsen. Of maken een ommetje. Viana leeft! In de kathedraal wordt het altaar verlicht door een goddelijk licht. De ondergaande zon zet het altaar in vuur en vlam. En verwarmt zo de harten van wie dit zien.
Ze kruisen vaak mijn pad. Mieren. En ze zijn heel ijverig en druk. Over keurige mierenpaadjes slepen ze veel te grote voorwerpen naar hun nest. Wat een activiteit. Al vroeg voert het pad me uit de Navarra in de Rioja. En passeer ik Logroño. Een grote stad. Met prachtige pelgrimspaden. En een actieve bevolking. Bij het verlaten van de stad kom ik opvallend veel sportief wandelende oudere mensen tegen. Ze hebben hun ochtendwandeling er inmiddels bijna opzitten.
Bij het (lange) wachten op toegang tot de Auberge slaat de verveling toe. Dus wat doe je dan? Je gaat foto's maken. Nu ben je met drie leuke vrouwen en twee mannen. Eén is lelijk. Dus wie maakt de foto's? Juist! Ik sta er in ieder geval op.
En wie komt daar aangefladderd? Weer juist: Leslie. Het meisje met de rode rok. Surprise, surprise. Sinds een paar dagen trek ik ook op met Grazia (66). Alleengaand. Woont in de buurt van Turijn. Tanja (28) met een lieve, wat verlegen glimlach. Kaiserslautern. Een slimme meid. Biologe. Bezig met een proefschrift. Over algen en bacterien. Dus over enige tijd is ze Frau Doktor zus en zo. En Michael (56). Hij is de reisgenoot van Tanja. Niet haar 'vriend'. Type klerenkast, maar aardig. En Inez (38) uit mijn geliefde Freiburg. Dan heb je snel een band.
Zo zie je maar: op de camino ontmoet je steeds 'mooie' mensen. Bovendien, volgens zoon Paul is een pelgrim in zijn ziel en mentaal nooit alleen....
Totaal na 81 etappes: 2.105 km

Dag 89 Van Villamayor de Monjardin naar Viana (29 km)

2009-09-03T07:37:00.001-07:00

De zon gloort boven de heuvels. Langzaam wordt het licht. Het lijkt wel of met elke stap de 'dimmer' iets wordt opgedraaid. Totdat het heuvelachtige open landschap verlicht wordt met een gouden gloed. Bijna twee uur voert de tocht door dit boomloze, stille, ontwakende landschap. Betoverend. Dan passeer ik 'Los Arcos'. Het eerste stadje van vandaag. Na een heerlijke koffie vervolg ik mijn weg.
Ik loop een tijdje op met een Spaanse man (66). Die gaat vandaag tot Logrono. Bijna 40 km. Zijn Italiaanse vriend wil in Leon eindigen. En heeft weinig dagen. Dan moet je veel kilometers per dag doen. Ik arriveer vroeg in de Auberge in Viana (13.30 uur). Dat is maar goed ook. Een half uur later is hij vol. Ziet er goed uit. Alleen zijn de stapelbedden wel drie hoog! Heb geluk: krijg een plaats toegewezen. Heb er één onderop.
Gisteravond werd het weer heel gezellig in de Auberge. Ze wordt gerund door een Ned. chr. org. 'Oasis Trails'. Met 28 plaatsen klein. Dus voor het eten wordt wel gebeden. En een avondsluiting. Er kwamen toch nog tien personen. De mevrouw die het verzorgde deed dat heel netjes. Ik zag dat enkelen echt geraakt werden.
Nu zit ik aan tafel met een Koreaanse vrouw. Ze spreekt moeizaam Engels. Ze is op zoek naar de waarheid over God. Haar gezin is bezorgd om haar. Maar ze denkt al de waarheid gevonden te hebben. Alles is hier voor haar anders. Wat moet je hier bestellen? Ik help haar met het bestellen van spaghetti. En ik heb diepe bewondering voor haar. Wat een moed.
Totaal na 80 etappes: 2.082 km

Dag 88 Van Puente la Reina naar Villamayor de Monjardin (29 km)

2009-09-02T14:12:00.000-07:00

Is er een overtreffende trap voor mooi, schitterend, prachtig? Het landschap werkt weer in volle schoonheid op me in. Steeds weer een andere horizon. Steeds weer andere vergezichten. Het blijft maar doorgaan. Totdat je voldaan, begin van de middag, je bestemming bereikt. En dat allemaal in uiterst prettige omstandigheden. Het weer werkt erg mee; bewolkt en warm. Pas in de middag wordt het heet. En dan ben je al op je bestemming.

En af en toe ook aangenaam gezelschap. Vandaag ontmoet ik weer het meisje met de rode rok. Leslie (29). Een Parijse dame. Ze heeft me gisteren op de Puente la Reina op de foto gezet. Ze spreekt uitstekend Engels. Ze gaat tot Logrono (overmorgen). Al snel gaat het gesprek ergens over. Zoals veel gesprekken op de camino. Haar vriend heeft haar een jaar geleden verlaten. Net voor een verhuizing naar de Côte d' Azur. Alles al ingepakt en opgezegd. We lopen een uurtje samen op. Dan passeren we een bar. Ik neem een cappuccino. Zij gaat door.
Een droom voor velen? Een bron waar uitstekende rode wijn uit komt? Jazeker. Die bestaat. Een speciale pelgrimsbron. Die wordt verzorgd door het wijnhuis Irache. Jammer is alleen dat je nog zover moet gaan. Dus alleen maar proeven.
Op het terras schrijf ik mijn dagverslag. Word gebeld door Mark. Om even bij te praten. Het leven is prachtig!
Totaal na 79 etappes: 2.053 km

Dag 87 Van Pamplona naar Puente la Reina (23 km)

2009-09-01T14:15:00.000-07:00

De tocht gaat heel vlot vandaag. De route laat zich makkelijk vinden. Als je maar een beetje oplet. Zo is het tocb ook in het echte leven? Het pad is overwegend comfortabel. En wordt bevolkt door velen die dezelfde weg gaan. Han is dus in Pamplona achtergebleven en vliegt morgen naar huis. Die zet vandaag vast nog even de bloemetjes buiten.

Op de route vandaag passeer ik de 'Sierra del Perdon'. Een bergrug van amper 1.000 m hoog. Deze vormt een klimaatscheiding tussen een groen voorgebergte in het noorden. En een droog gebied in het zuiden. Het waait er meestal. Daarom staat er een enorme rij windmolens. Op de Perdon-kam staat ook een schitterend, modern pelgrimsmonument.
Puenta la Reina: Brug van de Koningin. In vroeger tijden economisch van groot belang. Het is een mooi stadje. Met maar liefst drie kerken. Ik logeer in de 'Herberg Santiago Apostol'. Net over de brug. Een redelijk comfortabel onderkomen. Bij aankomst kun je er direct in. Kamers zijn groot. En zelfs een zwembad. Dat wordt overigens nauwelijks gebruikt. Mijn relatie met water is ook te wankel om er in te duiken.
Morgen weer een lange etappe: 29 km naar Villamayor de Monjardin. Ik laat me graag verrassen.
Totaal na 78 etappes: 2.024 km

Dag 86 Van Larrasoaina naar Pamplona (17 km)

2009-08-31T14:23:00.000-07:00

De route is weer prachtig. En de ontvangst in Pamplona zeer gastvrij. Via de middeleeuwse Magdalena-brug betreden we de oude stad. Spontaan biedt een passerende vrouw aan ons samen op de brug op de foto te zetten.

Pamplona is kleurrijk en levendig. Natuurlijk bekend van de stierenloop. En van de stierengevechten. Wereldberoemd door 'Fiesta' het boek van Hemingway. Over de Sanfermines waar de stierenloop deel van uitmaakt.
De kathedraal is schitterend. Alleen te bereiken via het museum. Pelgrims krijgen korting. De kaarsen in de kathedraal zijn nep. Euro ingooien. Dan gaat er een lampje branden. Dus niet.
We logeren in 'Casa Paderborn'. Inderdaad, een Duitse refuges. De verademing is de kleinschaligheid, 30 plaatsen, verdeeld over zes kamers. Ze wordt beheerd door vrijwilligers. Nu een ouder Duits echtpaar. De lijst met instructies is haast langer dan we kunnen bevatten.
Han is druk met het regelen van een overnachting voor morgen. Hij blijft in Pamplona en vliegt woensdag terug. Voor een hele feestelijke gebeurtenis: Jolanda, zijn schoondochter, promoveert donderdag aan de Erasmus Universiteit. Ze wordt doctor in de orthopedagogiek (Proefschrift: 'Langdurig klinisch behandeld in de kinder- en jeugdpsychiatrie; een follow-up onderzoek na 5 tot 25 jaar'). Zondag vliegt Han weer terug naar Pamplona. Vandaar met bus of trein naar waar ik ben. En dinsdag weer op pad.
Ik ga morgen dus gewoon door. Iemand moet tenslotte het werk opknappen. De bestemming is Puenta la Reina....
Totaal na 77 etappes: 2.001 km

Dag 85 Van Roncesvalles naar Larrasoaina (26 km)

2009-08-30T11:10:00.000-07:00

De pelgrimsmis, gisteravond in Roncesvalles, wordt druk bezocht. De cantorij zingt 'Tolite Hostias'. Prachtig. De mis is verder in het Spaans. Ze eindigt met de pelgrimszegen. We kunnen dus weer als gezegende pelgrims verder.
Het slapen in de enorme zaal met 120 mensen gaat heel goed. Stipt om tien uur gaat het licht uit en is het stil. En om zes uur weer aan. Dus al om half zeven op pad. We trekken nu door Navarra. Het landschap en de inrichting ervan zijn direct anders dan het Franse. Ook heel mooi. Vandaag gaat het over heuvels, weiden en door bos. En door een paar schilderachtige dorpjes.
Onderweg komt ons een Fransman achterop. Hij is gestart in Vezelay. Wilde een week gaan. Is inmiddels al ruim een maand onderweg. Afhankelijk van zijn thuissituatie en een overbelast been komt hij in Santiago. Kennelijk zomaar ineens betoverd door de reis.
Nu (14.00 uur) wachten we op een plaats in de herberg. Vanaf 15.00 uur kun je je inschrijven. Om de volgorde te bepalen staan alle rugzakken in een lange rij tegen elkaar. Op volgorde van aankomst. We slapen vannacht met 40 personen in een zaal. Op het terras wordt het onverwacht gezellig. Met allemaal pelgrims die nog maar net gestart zijn. We zien wel wie we nog echt gaan ontmoeten.
Morgen een korte etappe. Dat betekent dat we tijd hebben om rond te kijken. Dat is dan in Pamplona.
Totaal na 76 etappes: 1.984 km

Dag 84 Van St-Jean-Pied-de-Port naar Roncesvalles (26 km)

2009-08-29T13:54:00.000-07:00

We zijn in Spanje! Over de Pyreneeën. De etappe is natuurlijk zwaar. Maar eigenlijk valt het ook wel mee. We hebben wel al zwaardere etappes gehad. Het weer werkt ook mee. Gedurende de hele (lange en soms steile) klim is het wel helder, maar bewolkt. Het wordt zelfs fris. Zo fris dat ik mijn fleecevest aantrek.

Net voor we Spanje intrekken komt de zon door. Dat is binnen een half uur gaan van het hoogste punt. De 'Pas van Cisa' op 1.450 m. Daar breekt de hemel open en zien we de blauwe lucht. En plotseling zie ik iets bijzonders. Ik kijk naar de hemel. En zie een heldere, stralende ster. Een compleet nieuwe ster. En ze heeft al een naam: Charlotte. Zacht fluister ik 'Dag lieve Charlotte. Het doet me verdriet dat je zover weg bent. Maar ik ben wel blij dat ik je zie. Ik moet je de groeten doen van je vader Steven. Dat heb ik hem beloofd. En vast ook wel van je moeder Rinske. En van je opa en je oma. En van iedereen die van je houdt. Wil je voor altijd bij ons blijven. En blijven stralen?'
En dan begint de lange steile afdaling....
Er zijn veel nieuwe pelgrims onderweg. Gestart in St-Jean. Velen kunnen maar een deel van de route doen. Weinigen gaan helemaal door naar Santiago. Een grote groep Duitse pelgrims laat zich al hoog op de beklimming afzetten. Daar starten zij hun tocht. Bij aankomst in Roncesvalles reserveren we gelijk een bed in de Collegiale. De enorme pelgrimsherberg van het klooster. Met maar liefst 120 slaapplaatsen. In een grote zaal. Alle plaatsen zijn bezet! Zal me benieuwen of je dan goed slaapt. Je moet ook gelijk een plaats in het restaurant reserveren. Anders geen warme hap vanavond.
Maar eerst gaan we om zeven uur naar de mis. En morgen is het weer: Ultreia - steeds verder...
Totaal na 75 etappes: 1.958 km

Dag 83 Saint-Jean-Pied-de-Port (rustdag)

2009-08-28T13:31:00.000-07:00

Er klinkt zachte muziek. Het is er rustig. Druilerig weer. Relatief weinig mensen op straat en in de kerk van St. Jean. Ik ontsteek een kaars. Zet die bij de andere kaarsen. Een zee van licht. De dag voor het verschrikkelijke nieuws van Charlottes overlijden hebben Marja en ik ook een kaars aangestoken. Die was heel speciaal bedoeld als teken van dankbaarheid, vreugde en verwachting voor het nieuwe leven dat Jenneke en Robbie verwachten.
Hoe kwetsbaar kan leven zijn?
Met St-Jean bereiken we onze derde 'grote' pleisterplaats. Eerst Vezelay, toen Le Puy. En nu St-Jean. De volgende is heel dichtbij: morgen Roncevalles en daarmee Spanje. En dan Santiago. Maar dat wordt wel de eerste week van oktober. We hebben inmiddels ruim 1.900 km afgelegd. Nog 800 te gaan.
Morgen de grote oversteek over de Pyreneeën. Via de Route Napoleon over de Pas van Cize. Van 180 m naar 1.430 m. Om te eindigen op 950 m. Gelukkig wordt er wat beter weer verwacht.
Vandaag hebben we al ieder onze tent, slaapmat en Franse routeboekjes naar huis gestuurd. Dat scheelt toch weer 2 kg. Heb ook de kapper bezocht. Is weer keurig kort. Groeit wel weer aan voor ik thuis ben. Ook de route voor de komende dagen bestudeerd. En een globale planning gemaakt voor onze reis door Spanje. Zoals het nu is zullen we in Burgos en Leon nog een rustdag houden. Er is bovendien een etappe van maar liefst 38 km. Die zullen we wel in twee etappes knippen. We zien het onderweg wel.
Nu eerst Spanje in....

Dag 82 Van Ostabat naar St-Jean-Pied-de-Port (22 km)

2009-08-27T07:18:00.001-07:00

Het is een prachtige dag. Met een mooie route. In een lange stoet trekken de pelgrims naar St-Jean. Voor ons de derde belangrijke mijlpaal. Via de Jacobspoort betreden de pelgrims de stad. We staan daarmee onmiddellijk in wat deel uitmaakt van het historische centrum. Het is er direct druk en toeristisch.
Ons verblijf ligt kort na de Jacobspoort. Naast het druk bezochte bureau voor pelgrims. En het is er werkelijk druk. Een drietal vrijwilligers ontvangt de honderden pelgrims. Plaatsen een stempel in de pelgrimspas en geven advies over de Spaanse route. Veel van de pelgrims hebben we nog nooit gezien. Hebben ook nog hele schone kleren. Die zullen hier wel starten. We bekijken ze wat meewarig. Wij hebben tenslotte al ruim 1.800 km afgelegd. Voor veel anderen is St-
Jean het (voorlopige) eindpunt.
Han wil perse zijn rugzak meenemen als we direct na aankomst een pression gaan drinken. Later wordt me duidelijk waarom. 'Zo hoor je erbij. Je bent geen toerist. Die horen er niet bij. En wie hier start hoort er nog niet bij'.
Bij binnenkomst in ons verblijf wordt Han zeer enthousiast begroet door een jonge dame. Edith. Heeft haar ontmoet toen ik in Nederland was. Is toen een aantal dagen met haar en anderen opgetrokken. Zo zie je maar weer: op de camino kom je iedereen altijd weer tegen.
Nog even over gisteravond. Het was weer uiterst gezellig tijdens het gezamenlijke diner. Bijzonder is dat we worden vermaakt door een Baskische zanger. Systeem: hij zingt een regel voor, wij herhalen. De melodie gaat prima. Maar de woorden.... ik voel me net als Mr Bean. Dat meld ik ook mijn tafelgenoten, die vervolgens van de bank rollen van het lachen.
In ons pension mogen we niet zelf onze kleren wassen. Dat doet de hospita. Dat willen we nog wel vaker. Wat een luxe!
Totaal na 74 etappes: 1.932 km

Dag 81 Van Aroue naar Ostabat (23 km)

2009-08-26T13:19:00.000-07:00

Ze doet alles alleen. Mme Barneix. 77 Jaar. Op de boerenhoeve een km voor Aroue. Dat betekent iedere dag alle bedden verschonen, schoonmaken, inkopen doen, diner en ontbijt maken. Er zijn maar liefst 11 gasten. 2 Frans-Canadezen, 7 Fransen en wij. Haar zoon helpt bij de ontvangst van gasten en het serveren.
De gasten eten allemaal tegelijk. Aan een grote tafel. Het wordt nog onverwacht gezellig. Goed eten, lekkere wijn en aangenaam gezelschap.
Het verblijf voldoet niet meer aan de wettelijke eisen. Daarom staan Mme Barneix of haar zoons voor de moeilijke keus: stoppen of nieuwbouw. Voor de pelgrims is nieuwbouw de beste optie. Er zijn heel weinig voorzieningen in Aroue. In ieder geval: een diepe buiging voor Mme Barneix!
Op onze route passeren we vandaag de 'Steen van Gibraltar'. De naam is afgeleid van het Baskische 'Chibaltarem'. Dat betekent 'Heilige Salvator'. Deze steen markeert de plek waar de Via Podiensis, die start in Le Puy-en-Velay, samenkomt met twee andere Franse Jacobswegen. Die uit Tours en Vezelay.
De route loopt door Baskisch heuvelland. Rond de middag komt de zon door. Heel aangenaam. Ook handig om onze was snel te drogen. Vannacht slapen we weer in een boerderij. 1 km na Ostabat. Dat betekent 2 km extra voor een biertje. Wel op de route. Dus morgen is het iets korter.
Nu (21.30 uur) zitten we te zingen na het eten. Met wel 22 personen. Daarover morgen meer.
Totaal na 73 etappes: 1.910 km

Dag 80 Van Navarrenx naar Aroue (19 km)

2009-08-25T13:10:00.000-07:00

We zien hen al een week. Vooral in de etappeplaatsen. Hij een reus van een man. Zij een dreumes van een vrouw. Ik schat hen op begin 70. Ze past moeiteloos onder zijn oksel. Een paar dagen geleden kwamen ze aanlopen. Beiden met een behoorlijke rugzak. Dus toch pelgrims. Zonder rugzak heeft hij vaak liefdevol zijn hand op haar schouder. Ze zijn Frans. Hij spreekt ook vloeiend Arabisch en Spaans. Heeft jaren in Libië en Syrië gewoond. Is nu vinoloog. Doet daar nog wel wat aan.
Al vijf keer naar Santiago getrokken. Vanuit Saint-Jean, dus de Spaanse route. De eerste keer in 18 dagen! Dat betekent rond de 50 km per dag. Nu gaan ze naar St-Jean. Dan stoppen ze. Voor dit jaar. Vandaag komen we ze onderweg tegen. Aroue is klein. Veel pelgrims vinden er geen slaapplek en moeten naar elders. Zij ook. Hij heeft een oud routeboek en is onzeker over de te nemen weg. We kunnen ze helpen. Interessante, vriendelijke mensen. Een verrijking ze te ontmoeten.
De hele dag is het zwaar bewolkt. In de verte horen we steeds wat onweer. Vanmiddag regent het een paar uur. Het is een korte etappe. Laat vertrokken (rond half negen). Toch zijn we al om één uur op onze bestemming. Het regent dan al flink. Dus nat. We slapen en eten in een boerderij. Net voor Aroue. Wel op de route. We hebben bedden in een soort voorkamertje. Drie anderen moeten bij ons bed langs om bij hun slaapplek te komen. Bijzonder.
De hele middag geeft de telefoon al aan: 'geen service'. Zal vanavond nog eens proberen dit verhaal te versturen. We zijn nu in Frans Baskenland. Het allerlaatste stukje Frankrijk.

Dag 79 Van Arthez-de-Béarn naar Navarrenx (31 km)

2009-08-24T13:12:00.000-07:00

Vandaag wil ik eigenlijk over de GVR (Grote Vriendelijke Reus) berichten. Hij doet samen met zijn poppevrouwtje de Camino. Alleen, er is een ander verhaal tussen gevlogen. De GVR komt later.
Zodra Han hem ziet, krijgt hij een spontane allergie uitbarsting. Ik ben wel nieuwsgierig naar hem. Gisteren was hij al in dezelfde gîte. We zijn de enige drie gasten. Hij heet Horst, 59 jaar. In de VUT. Was opleidingsfunctionaris bij de BASF. In Ludwigshafen. Woont in Rudelsheim. Hij gaat door tot Compostelle. Zijn vrouw en zoon (29 jaar, afgestudeerd en praktiserend orthopeed) gaan beiden naar de kerk.
Horst heeft daar niets mee. Zijn motivatie om de Camino te doen is om zijn vrouw en zoon te bewijzen dat hij deze tocht kan volbrengen. Op sportieve gronden. Hij loopt wel mank van de blaren, maar zal het wel redden. Nodigt zich direct uit om vandaag met ons mee te gaan. Voor een dag geen probleem. Hij vindt dat, als je besluit de camino te doen, je eerst je problemen thuis of op het werk moet oplossen. De camino geeft geen oplossing. Ik ben het met hem oneens. De camino kan je wel degelijk nieuwe inzichten bezorgen die kunnen leiden tot het oplossen van vragen en problemen. Zijn vrouw is vandaag jarig. Op het biertje wachten we nog. Misschien toch een beetje een typische man?
Tussen bergruggen liggen altijd dalen. Met beken en riviertjes. Als pelgrim kun je in elk ervan altijd je voeten wassen. Je komt er steeds dichtbij. En dat betekent veel klimmen en dalen. Dat maakt de route vandaag ook weer zwaar. De zon houdt zich schuil achter een wolkendek.
Die werkt dus mee vandaag.
Vannacht slapen we weer in een gîte. Toevallig op een zespersoonskamer met onze Duits-Zwitserse vrienden. Ongepland. Wel gezellig.
Nu nog een meevaller. We zijn al op donderdag in St-Jean. Dat betekent vrijdag een rustdag. En zaterdag over de Pyreneeën. Spanje in.
Ultreia - Steeds verder....
Totaal na 71 etappes: 1.778 km

Dag 78 Van Arzacq-Araziguet naar Arthez-de-Béarn (30 km)

2009-08-23T16:09:00.000-07:00

Hij is een mooie man. 40 jaar. Ziet er zeer goed uit. Weet hoe hij zich moet verzorgen. Hij heet Carlo. Spreekt drie talen vloeiend. Is charmant en onderhoudend. Naar iedereen die hij ontmoet. Italiaanse vader, Spaanse moeder. Geboren en getogen in Zwitserland. Zijn ouders
werkten daar in een textielfabriek. Wonen inmiddels in Italië. Rimini.
We ontmoeten hem op het terras waar we gisteren een biertje namen. En het pelgrimsmenu verorberden. Hadden hem daarvoor ook al wel gezien. Sinds enkele dagen trekt hij over dezelfde route. Hij gaat ook door naar Santiago. Alleen via een andere route. Hij neemt de Camino du Nord. Wij de Camino Frances. Hij is ongebonden. En zegt kapper te zijn. Dat kan waar zijn maar ik heb mijn twijfels. Hij doet de camino omdat hij zich afvraagt wat hij wil met de rest van zijn leven. Hij heeft het gevoel dat hij nu nog iets te kiezen heeft. In Zwitserland leef je om te werken. In Italië werk je om te leven. Zoals zijn in Italië wonende zus hem zei. Ben benieuwd hoe het verder gaat. Als we hem toch over enkele weken weer treffen zal ik eens informeren.
Het terras waar we zitten ligt op een enorm groot plein. Daar komen alle doorgaande wegen op uit. Arzacq is eigenlijk alleen maar een groot kruispunt van wegen. De route vandaag is weer lang. En heet, 40 gr. In de zon uiteraard, maar daar lopen we ook in. Heuvels met weiden. Maar ook weer maïsvelden in de dalen. De route loopt naar het zuid-oosten. Dus schuin naar de Pyreneeën. Morgen de voorlopig laatste lange etappe. 31 km naar Navarrenx. Daarna worden de etappes wat korter. We schieten in ieder geval wel goed op!
In Arthez is het feest. Al twee dagen. We eten het pelgrimsmenu in de plaatselijke herberg. Samen met een Duits en een Zwitsers stel. Ulli & Mathias en Barbera & Stefan. De kok, die ook de bediening voor zijn rekening neemt, is duidelijk dronken. Dat bevestigt hij door 4 verkeerde voorgerechten te serveren. Ook de eigenaar, die wat later aankomt heeft duidelijk in de feestvreugde gedeeld. Uiteindelijk komt het nog redelijk goed.
Vannacht slapen we in een gîte van de gemeente: Gîte La Maison de Pélerins. We hebben er zelfs een tweepersoonskamer! Morgenvroeg is alles hier gesloten. Dus we gaan weer vroeg op pad.
Totaal na 70 etappes:1.747 km

Dag 77 Van Aire-sur-l'Adour naar Arzacq-Arraziguet (33 km)

2009-08-22T17:04:00.000-07:00

Adour ontwaakt vroeg. Ook op zaterdag. De bakker is al om 5.30 uur open. Wij staan dan net op. Het terras is al om 7 uur open. Bij vertrek dus ook al koffie! En het is al wat bedrijvig op straat.
Waarschijnlijk komt dat allemaal door de brug. Een belangrijke verbinding over de Adour.
Bij het verlaten van Adour, wordt het in een prachtig strijklicht gezet door de opkomende zon. Om kwart voor negen zien we voor het eerst de toppen van de Pyreneeen! Heel in de verte. Met laaghangende bewolking ervoor.
Vrijdag zijn we pas aan de voet ervan. Onze tocht voert vooral door onafzienbare maïsvlakten. De laatste tien km gaat het ook weer heuvelen.
Vlak bij Arzacq komen we in het departement Pyrenees-Atlantique. Het laatste departement waar de Jakobspelgrims in Frankrijk doorheen trekken.
De tocht vandaag is lang en zwaar. We zijn pas om half vier in Arzacq. Na de middag is het zeker 30 gr. We zweten peentjes. En de laatste kilometers voel je je hele lijf. Een heerlijke douche en frisse voetbalsem doen wonderen. En natuurlijk even een dutje. Dan voel je werkelijk je hele lijf. Maar ook de vermoeidheid van je afglijden.
Heerlijk. En natuurlijk is een ijskoud pilsje op het terras een passend medicijn.
Totaal na 69 etappes:1.717 km

Dag 76 Van Nogaro naar Aire-sur-l'Adour ( 27 km)

2009-08-21T16:11:00.000-07:00

Ik heb een nieuwe Jacobsschelp! Hoe blij kan een pelgrim zijn! Daarover straks meer.
De camping ligt midden in de stad. Het is een groot open veld met hier en daar een boom. Direct aan de rivier l'Adour. Vlak bij de belangrijke brug over deze rivier (150 m). Naast een kleine stierenvechters arena. Vanaf onze plek kijken we ook tegen de brug aan. Maar zo'n 30 plekken zijn bezet.
Bij het opzetten van de tent ontdek ik nog een vluchtschade. Van de flexibele stang zijn het elastiek en de hoes kapot geschuurd en de buis is wat beschadigd. Kan gelukkig nog wel gebruikt worden. Vermoedelijk stuur ik de hele handel terug vanuit St. Jean.
Bij aankomst op de camping en na opzetten tent, scheurt Han gelijk weg. Om een schoenmaker te zoeken. Zijn hakken zijn alweer helemaal afgesleten. Hij loopt ook het vuur uit zijn sloffen! Bovendien heeft hij een kleine week dubbele arbeid verricht. Pas twee weken geleden zijn de hakken vervangen in Condom. Helaas is de enige schoenmaker ermee gestopt. Dus moeten we het ergens anders op de route proberen.
In de kathedraal worden we hartelijk ontvangen. Men heeft voor pelgrims een groot pelgrimskantoor ingericht. De diensdoende gastheer en -vrouw zijn duidelijk blij met onze komst. Direkt een bekertje koud water. Met citroensmaak. Heerlijk. Koekjes. En enthousiast gepraat. Bovendien kan ik er een nieuwe schelp uitzoeken. Een heel bijzondere. Met een beschilderde binnenkant. Waar je een pelgrim al blij mee kunt maken! Uiteraard direkt op mijn tas vastgemaakt. Hopelijk houdt deze totdat we weer thuis zijn.
Inmiddels zijn we in bet Departement Des Landes aangekomen. Morgen verder.
Totaal na 68 etappes: 1.684 km

Dag 75 Van Lamothe naar Nogaro (27 km)

2009-08-20T14:03:00.000-07:00

Vannacht was het oorverdovend stil. Geen enkel achtergrondgeluid. Zelfs geen wind. Zo maken we het zelden mee. Maar de weg roept ons. We trekken verder. Eerst over een oud trein tracé. Een mooi vlak pad, 7 km. Het brengt ons vlot en gemakkelijk in Éauze. Vandaar door wijngaarden, maisvelden en kleine bospercelen. In het heuvelachtige landschap van de Armagnac. Een mooie route.
Tot de middag is het bewolkt. Zelfs met een klein beetje heerlijk verfrissende motregen. Tegen de middag breekt de zon door. Daar hebben we weinig last van. Want al om twee uur komen we in Nogaro aan. We slapen weer in een gîte. Een grotere, met wel 40 plaatsen. Eten moeten we in Nogaro. Als het lukt wordt het iets met pasta's. Voor de nodige energie. Vanavond wel een extra biertje; onze oudste zus is jarig. Vanaf nu trekt ze van Drees!
In de romaanse basiliek 'Saint-Nicolas' van Nogaro zijn fresco's ontdekt. Uit de 3e eeuw. Onder andere van de Heilige Laurentius. Daarin afgebeeld een verhaal uit 258. Laurentius moet aan Keizer Decius 'kerkschatten' overhandigen. Vervolgens leidt Laurentius alle zieken, armen en kreupelen voor de keizer. Wat een mooi verhaal.
In de gîte ontmoeten we een Franse mevrouw. We kwamen haar eerder tegen op de pas van Aubrac. Dat is ruim twee weken geleden. Zo zie je maar; op de camino kom je iedereen steeds weer tegen.
Totaal na 67 etappes: 1.657 km

Dag 74 Van Condom naar Lamothe (27 km)

2009-08-19T13:38:00.000-07:00

Het is nog donker. Kwart over zes. En mijn voeten zijn weer in beweging. Volgens het bord in de Kathedraal van Condom, is het nog 1.006 km. Dan zijn we in Santiago de Compostelle.
Het wordt heet vandaag, 37 graden. We hebben geluk. Als het licht wordt is het mistig. Volgens de routebeschrijving gaan we 'door een open landschap met weidse uitzichten.' We zien er weinig van door de mist. Voor Han is dit veruit de minst warme etappe sinds hij alleen verder ging. Tegen de middag pas trekt de mist weg en warmt het snel op. Het is nu dan ook zeker de beloofde 37 graden.
Gisteren in Condom wat kapotte spullen vervangen. En ducktape gekocht om mijn toptas te repareren. Helaas hecht het onvoldoende. Dan maar de tape met spelden vastgezet. Nu bivakkeren we in een gîte. In de 'middle of nowhere'. Wel met een schitterend uitzicht over de omgeving. Eigendom van Fritz. Een Duitse vijftiger. Hij is deze gîte 2,5 jaar geleden gestart. Staat nog niet in de boekjes. Mede daarom is het rustig. Een Frans gezelschap van vijf personen heeft net afgebeld. Fritz moppert terecht: die Fransen doen veel 'spookboekingen'. Per dag reserveren ze soms wel op vijf plaatsen en blijven uiteindelijk daar waar ze het dichtstbij zijn. Wij zijn nu de enige gasten.
De komende weken zijn de etappes behoorlijk lang. Altijd boven de 25 km. Vaak rond de 30! En het blijft nog even warm. We stellen ons erop in door zo vroeg mogelijk te vertrekken. Bij of voor het eerste daglicht.
Vandaag zijn we dus ook de magische grens van 1.000 km gepasseerd. Het is nu nog maar 979 km! Als de telling klopt. We zullen zien. Het ging in ieder geval vlot en soepel na de gedwongen onderbreking. Ook bij Han. Volgende week vrijdag zijn we in St-Jean-Pied-de-Port. Santiago komt in zicht.
Totaal na 66 etappes: 1.630 km

Dag 73 Rustdag in Condom

2009-08-18T10:14:00.000-07:00

Tijd voor reflectie. Tijd ook om je af te vragen: 'Hoe nu verder.'
Vorige week was een achtbaan aan emoties. Hartverscheurend verdriet. Maar ook hartverwarmend afscheid van Charlotte. Alles wat nog voor haar gedaan kon worden aan zorg, aandacht en liefde is gedaan. Door Rinske en Steven, haar ouders. Door de familie en talloze vrienden, buren en bekenden.
En nu ga ik weer verder met mijn reis. Het afscheid van Charlotte Maria hoort daar voor altijd onlosmakelijk bij. Met in mijn pelgrimspas een ongewild maar heel kostbaar 'stempel'. Ik ben op reis 'Om het leven te vieren'. Kan dat nog wel?
Ja, dat kan. Charlotte is het leven! Ze is er nog bij en gaat met ons mee. Voor altijd. Bovendien heb ik nog een appeltje te schillen met Broeder Dood. Natuurlijk hoort hij bij het leven. Maar nu heeft hij zich toch zwaar vergist. Ik vier het leven en daag hem uit. Ontsteek het licht in kerken en kathedralen. Daar is hij bang voor. Tart hem. Daag hem uit. En wil hem zo een lesje leren voortaan de goede keus te maken.
Daar komt nog een belangrijke reden bij. Bij het afscheid zondag wenste Steven me een goede reis en vroeg: 'Wil je Charlotte van mij de groeten doen als je boven op de Pyreneeën staat?'
Wie houdt me tegen...?
Ik hoop en bid dat Rinske en Steven elkaar door hun verdriet in liefde en trouw kunnen vasthouden en steunen. En geïnspireerd door Charlotte langzaam maar zeker hun weg door het leven weer kunnen vinden. Om het te vieren! Samen met wie om hun heen staan....

Dag 72 Terugreis naar Condom

2009-08-17T14:26:00.000-07:00

Er zijn maar drie andere passagiers. Bij vertrek uit Auch. Ik zit in de bus naar Condom. Rond half acht kom ik daar aan. De terugreis is wel wat anders verlopen dan verwacht.
Vijf uur is wel wat vroeg. Toch zijn we al op Schiphol. Drie uur opgestaan. Marja brengt me. De vlucht vertrekt stipt op tijd. Een kalme vlucht met weinig grondzicht. Wij vliegen in de stralende zon boven een wolkentapijt. Landen alleen in Toulouse in plaats van in Pau. Door dichte mist is Pau gesloten. Ik besluit vanaf Toulouse naar Condom te reizen. Dat is bijna even ver. En ik kan gelijk op pad.
Dacht ik. Als ik mijn bagage krijg, is mijn verzend- annex regenhoes aan flarden. En de toptas zwaar beschadigd. Er zit een flink gat in.
Misschien ook wel heel symbolisch. Naast een kras op mijn ziel een scheur in mijn rugzak. Het eerste doet veel meer pijn. Maar wel gedoe dus. Via het thuisfront contact met Transavia. Hebben geen desk in Toulouse. Dan naar de stad om een nieuwe regenhoes te kopen. Intussen bedacht wat te doen met de rugzak (tape kopen en plakken, morgen). De mist is al lang opgetrokken. De temperatuur 'ouderwets' Zuid-Frankrijk. Heet dus. Even op terras in Auch. Mijn bus naar Condom vertrekt over ruim een uur (18.15). Mijn broeder is daar al en wacht vol ongeduld op me. Heeft zelfs een hotel geregeld met AC! Wat die allemaal van plan is.... geen idee. Het wordt in ieder geval gezellig.
Morgen een rustdag. Komt nu supergoed uit. Kan ik mijn spullen repareren. Woensdag weer op pad.

Dag 71 Van Varaire naar Cahors (32 km)

2009-08-10T10:14:00.000-07:00

Met een droef gevoel vervolgen we onze reis. Een lange etappe over stenige paden. Ik krijg er weinig van mee. De gedachten tollen door mijn hoofd. Onderweg ontmoeten we een Duits stel. Zij (Suzanne) lerares op een middelbare school in Hamburg. Lange tijd adjunct-directeur geweest. Dat heeft ze ruim tien jaar gedaan. Nu kiest ze er voor om weer lerares te zijn. Haar man (Torsten) is een voormalig Duits bokskampioen. Een prettige, vriendelijke, aardige man. 16 Jaar geleden is hij door een auto aangereden. Na een lange coma is hij gedeeltelijk hersteld. Zijn linkerkant is deels verlamd. Meer dan een uur loop ik met haar samen. We praten over elkaars leven en ervaringen. Het is heerlijk om de troostende nabijheid van een ander te ervaren.
Paul belt. Hij heeft het nieuws ook vernomen. Is er natuurlijk erg van geschrokken. Hij komt ook naar huis. Vandaag onderbreek ik mijn pelgrimsreis. Mijn voeten staan nu stil. Woensdagavond zijn we thuis. Morgen moeten nog diverse zaken geregeld worden. Daarna hervat Han de reis. Ik sluit dan enkele etappes verder weer aan. Vermoedelijk op zondag of maandag a.s. Dan hervat ik mijn dagelijkse verslagen. Nu past alleen stilte....
Vandaag heb ik de hele dag een Taizelied in mijn hoofd. 'Als alles duister is, ontsteek dan een lichtend vuur dat nooit meer dooft, vuur dat nooit meer dooft. Als alles duister is...'
Bij aankomst in Cahors gaan we gelijk naar de Kathedraal. Ik ontsteek een kaars. Deze kaars blijft voor altijd branden. En ik sta stil...
Totaal na 65 etappes: 1.603 km

Dag 70 Van Cajarc naar Varaire (25 km)

2009-08-09T08:00:00.000-07:00

Het slechte nieuws treft als een mokerslag. Charlotte (4 jaar) is overleden. Plotseling. Totaal onverwacht. Onder de handen van wie haar wilden helpen. Charlotte is het dochtertje van Rinske en Steven. Kleinkind van onze goede vrienden Ria en Berend. Nichtje van Rosell en Bas en Ceandra en Rijnier. Jong, vreugdevol leven in de knop gebroken. Leven dat geroepen is tot leven abrupt gestopt.Vanmorgen bij de eerste stop lees ik het slechte nieuws. In de zondagse sms van Gerdine. We zitten op een putdeksel. Het regent en de grond is dus nat. Het duurt even voor de ware impact van de mededeling tot me door dringt. Dit kan niet waar zijn!
Direct met Marja gebeld. Ben boos op haar, want ik krijg gelijk haar voicemail. Achteraf blijkt dat Berend haar belde met het slechte nieuws. Ik voel me in mijn ziel getroffen. Huilend vervolg ik mijn weg. Je moet door. Maar in een klap is alles anders. Wat eerst belangrijk leek is dat niet meer. Direct besloten dat Marja eerder naar huis reist. Ze is daar meer nodig dan hier. Ik onderbreek mijn reis en ga ook mee. In dit geval is de dood sterker dan het leven. Enkele dagen later hervat ik dan mijn pelgrimsreis. Die staat in een keer in een totaal ander licht. Vandaag zijn we in diepe rouw. Wij bidden dat de Eeuwige met zijn troostende nabijheid Rinske, Steven en de familie de kracht en de moed zal geven dit onvoorstelbaar grote verlies een plaats te geven.
Totaal na 64 etappes: 1.571 km

Dag 69 Van Figeac naar Cajarc (28 km)

2009-08-08T23:25:00.000-07:00

Het is opeens een stuk minder druk op de Camino. Velen trekken in 10 dagen van Le Puy tot Figeac. Om daar te stoppen. Op de camping in Cajarc treffen we een Zwitsers meisje. Ze is een beetje verdrietig. De laatste dagen is ze mee gegaan met drie Franse jongens. En die zijn ook gestopt in Figeac. Ze wil door naar Santiago. Dus we zullen haar zeker nog treffen. Het is een lange etappe. Veel over (oorspronkelijke) stenige pelgrimspaden. We passeren dolmen en kruisen. Dolmen zijn reusachtige platte stenen die in het Stenen Tijdperk zijn opgericht.Cajarc is een klein stadje aan de Lot. De beroemde Franse schrijfster Francoise Sagan is er geboren. Francois Mitterand had in Cajarc een vakantiehuis. En Cajarc is het middelpunt van de teelt van saffraan in Frankrijk. Voor het eerst zien we op een zuidhelling allerlei planten uit het Middenlandse zeegebied. En horen we het knerpen van de cicades. We komen dus steeds zuidelijker. In Cajarc is het 'Festival der Nations'. Met dansgroepen en een spetterend feest 's-avonds. Op dat moment reizen de pelgrims al door dromenland.
Totaal na 63 etappes: 1.546 km

Dag 68 Van Livinhac-le-Haut naar Figeac (25 km)

2009-08-07T23:34:00.000-07:00

In een lange stoet verlaten de pelgrims Livinhac. Het is mistig. En het miezert een beetje. Vannacht was er onweer en flinke regen. Dat hangt er duidelijk nog. De sfeer is herfstig. Alleen de temperatuur is veel hoger. Tijdens onze tocht is het diverse keren regenkleding aan en uit. We gaan wat minder snel dan gedacht. Gisteravond was ook wel heel erg gezellig. Met een zwoele temperatuur. En een 'Bag in box' rode wijn. Ik zeg er weinig van maar citeer Ruud: ' je kunt daarmee wat lastig je maat bepalen'. Diny, Marja, Janny en Ruud komen ons tegemoet vanuit Figeac. Zo lopen we de laatste kilometers samen. 's Middags slenteren we door Figeac. Bezoeken de 'l Eglise St.- Sauveneur. Halen daar ook een stempel in onze pelgrimspas. En genieten.
Totaal na 62 etappes: 1.518 km

Dag 67 Van Conques naar Livinhac-le-Haute (24 km)

2009-08-06T13:31:00.000-07:00

Het lijkt wel of Conques ons vast wil houden. Ons wil verhinderen weg te gaan. Ons terug wil trekken. Want na het passeren van de klassieke pelgrimsbrug volgt een lange steile klim. De originele route van pelgrims om verder te trekken. Weg uit het diepe dal van de Dourdou waar Conques in ligt. Pas na 350 meter recht omhoog bereiken we de hoogvlakte. Op ruim 600 meter. Daarna voert onze weg over prachtig heuvelend bergland. Hoog boven de wijde omgeving. Uiteindelijk dalen we naar Decazeville op 210 meter. Om daarna weer te stijgen naar Chapelle Saint Roche (353 meter), en te eindigen in Livinhac (250 meter).
Daarmee zijn we terug in het dal van de Lot. Deze etappe wordt als middelzwaar gezien. En zonder tewillen bluffen; we hebben er weinig moeite mee. Los van een goede conditie zit het geheim ook in een vroeg vertrek. Deze etappe biedt weinig schaduw. En de zon kan dan een geduchte tegenstander worden. Daar hebben we op de camping geen last meer van. We komen er al aan rond 13.00 uur. En ons bedje is gespreid. In de middag arriveren ook Ruud en Janny. Goede vrienden van Han en Diny. Op terugweg van hun vakantie in de Pyreneeen. Vanavond gezellig barbecuen aan de boorden van de rivier de Lot. Morgen verkassen ze met ons mee naar Figeac en komen ons tegemoet lopen. Moeten zeo ok nog opschieten, want wij zijn behoorlijk snel! Wel heel gezellig allemaal. Ons pelgrimsbestaan krijgt hierdoor ook extra glans.
Totaal na 61 etappes: 1.493 km

Dag 66 Van Golinhac naar Conques (21 km)

2009-08-05T11:09:00.000-07:00

De haan kraait. Boven de bergen gloort het ochtendrood. Langzaam ontwaakt de camping. De zon komt stralend op. We zijn al even op weg. De kerkklokken van Golinhac dragen ons hun geluid na. Ze slaan zeven uur. Zodra we even buiten Golinhac zijn zien we een richtingaanwijzer: Conques 24 kilometer. Onze route is 21 kilometer. Het is voor het eerst dat onze route korter is dan de autoweg!
We passeren de prachtige plaatsjes Espeyrac en Senergues. Om te eindigen in het nog mooiere Conques. Onderweg ook weer heel veel pelgrims op de route. Conques is tegen de steile berghelling gebouwd. Een (1) van de hoogtepunten van onze reis. Het middelpunt wordt gevormd door de kolossale Romaanse kerk. Het is een echte pelgrimsbasiliek. Net als de Saint-Semin in Toulouse en de kathedraal van Santiago de Compostela. Galerijen in het schip en de dwarsschepen bieden voldoende ruimte voor alle pelgrims. De zijbeuken zijn om het koor door getrokken. Daardoor kan de pelgrim de kerk aan de ene kant betreden, om het koor heenlopen en vervolgens aan de andere kant verlaten. In de middag vermaken we ons op de camping. Tegen de avond slenteren we met z'n vieren door Conques. En genieten van Conques en een terrasje. Terug op de camping bereiden Marja en Diny een heerlijke maaltijd. Spaghetti met een heerlijke saus.
Totaal na 60 etappes: 1.469 km

Dag 65 Van Espalion naar Golinhac (28 km)

2009-08-04T14:33:00.000-07:00

Het uitzicht vanaf de camping is geweldig. We kamperen nu weer op ruim 650 meter hoogte. De camping is sterk glooiiend met een verbluffend uitzicht over de omringende heuvels. Marja en Diny hebben er ook nog lekker in het zwembad gelegen. Vandaag volgen we eerst zo'n 13 kilometer de rivier de Lot. We passeren het schilderachtige plaatsje Estaing. De plaats van herkomst van de beroemde familie d'Estaing. Nog steeds rijst hun op een heuvel gebouwde kasteel hoog boven de stad. Sinds 1922 noemt de familie zich Giscard d' Estaing, met als beroemste telg Valerie Giscard d'Estaing. President van Frankrijk van 1974 - 1981.
Bij aankomst in Golinhac treffen we twee bekenden op het terras. Astrid & Florence. Beide 22 jaar. Ze zijn nichtjes en samen met Benedicte op pad. Die is inmiddels weer aan het werk. Astrid woont en studeert in Parijs. Florence in Lyon. Op de pas van Aubrac nog een lift aangeboden. Alles was vol in Saint-Chely dus moesten ze nog 17 kilometer door. Ze hadden er spijt van het aanbod afgeslagen te hebben. De tocht was nog zwaar. Morgen is hun laatste etappe. Naar Conques. Dat is ook ons doel.We zitten nog maar net op het terras of onze meisjes komen langs met een nog volgepakte auto. Ze hebben Estaing met een uitgebreid bezoek vereerd. En ze hebben zich in onze snelheid vergist. Gaat de service van onze Chambre d'Hote al haarscheurtjes vertonen? We houden u op de hoogte.
Totaal na 59 etappes: 1.448 km

Dag 64 Van Saint-Chely-d'Aubrac naar Espalion (22 km)

2009-08-03T13:42:00.000-07:00

Ze is mooi. Donkerblond. Tenger. Paardenstaart. Ze heet Margot. We zien haar elke dag. Sinds Le Puy. Ze gaat tot Figeac. Ze spreekt zelfs een paar woorden Engels. Elke keer als we elkaar zien zeg ik iets in het Engels tegen haar. Ze lacht en zegt wat terug. Ze is negen jaar. En samen met haar sympathieke ouders op pad.
We verlaten het bergland van de Aubrac en komen in het dal van de Lot. Een van de grootste rivieren van het Centraal Massief. Eigenlijk is het vandaag een lange afdaling. Over goed begaanbare paden. Van ruim 800 meter naar 342 meter!
Er zijn weinig voorzieningen onderweg. Maar als we bij een boerderij de hoek omgaan staan we plotseling in een schuurtje. Aan de zijkant banken. In het midden een massieve ronde houten tafel. Daarop staan drie grote thermoskannen. Met koffie en heet water en bekertjes. Een self- service koffiehoek dus. Met heerlijke koffie. Ondertussen worden de koeien vanuit de stal langs de koffiehoek naar de weide gedreven. Dus voor wie dat wil verse bruine vlaai erbij.
Diny en Marja hebben intussen weer een mooi plekje op de goed bezette camping in Espalion. Gisteren en vanmorgen was het koud. En nat. Inmiddels schijnt de zon weer. De komende dagen wordt het ruim 30 graden. Leuk voor de meisjes. Lastiger voor de pelgrims. We slaan ons er moedig doorheen.
Totaal na 58 etappes: 1.420 km

Dag 63 Van Nasbinals naar Saint-Chely-d'Aubrac (17 km)

2009-08-03T00:22:00.000-07:00

De koeien staan met hun kont naar de wind. En naar de regen. Het is guur en mistig. Maar een graad of 7/8. We passeren de koeien op korte afstand als we over de uitgestrekte glooiende weiden lopen. Over de pas van Aubrac. Op ruim 1300 meter. Het hoogste punt voor de Pyreneeen. Het is goed opletten. Onze route is bezaaid met verse koeienvlaaien. Op de top sta ik even stil om een foto te maken. Met mijn rug naar regen en wind. Met stramme vingers van de kou berg ik het toestel weer op. Althans dat denk ik. Vijfhonderd meter verder bereiken we Aubrac. Op afstand een prachtig dorpje. Wil weer een foto maken, maar het toestel is zoek. Verloren. Heb het tussen mijn broekzak en regenbroek laten glijden. Weg dus. Terug om te zoeken. Vlak bij de plek waar ik de laatste foto maakte komt een Frans stel me tegemoet. Ze zien me zoeken. Met een brede glimlach tovert hij mijn toestel uit zijn zak. Die morgen had ik het in een plastic zakje gedaan. Dat was vies en nat. Maar het toestel functioneert nog. Gelukkig, want alle foto's van onze reis dit jaar staan er op. Vanavond direct In de laptop van Marja laden! Aubrac is een klein prachtig bergdorpje. We pauzeren er even. Als we weer doortrekken valt het op dat er zoveel mensen op de mis afkomen. Later horen we dat Marja en Diny er ook waren. En het was heel mooi en indrukwekkend. Dertig jonge nonnen en twintig jonge monikken verzorgen ontroerende koorzang. Een bont gezelschap is er aanwezig. Pelgrims, vakantiegangers en autochtonen uit de verre omtrek. Voor de Eucharistieviering gaan alle nonnen en monikken de kerk in en wensen iedere aanwezige 'De vrede van Christus'. Aubrac behoort tot de meest indrukwekkende bergpassen op de pelgrimsweg naar het graf van de apostel Jacobus in Santiago de Compostela. Het is inderdaad de mooiste etappe tot nu toe. Werkelijk schitterend ondanks het gure weer van vandaag. De afdaling naar Saint-Chely is een stuk minder mooi. We dalen ruim 500 meter. Over een goed begaanbaar pad. 2 meter breed. Ze liepen een stuk voor ons maar staan nu stil. Een (ander) Frans stel. Vermoedelijk stadsmensen. Ik zie direct de oorzaak. Een kolossale stier staat op zijn gemak te grazen. Op ons pad. Ik loop door. Twee meter voor ik bij hem ben draait hij zich om en loopt voor me uit. Ik moet hem nog zo'n 100 meter verder drijven. Dan is hij weer van ons pad af. In Saint-Chely is een dorpsfeest gaande. Samen met onze vrouwen proeven we nog even van de sfeer. Het weer is inmiddels ook een stuk beter. Droog en half bewolkt. Nog wel wat fris. We kamperen nog in Nasbinals. Morgen worden we in Saint-Chely afgezet. En verkassen de dames naar het eindpunt van die etappe. 22 kilometer verder in Espalion.

Totaal na 57 etappes: 1.398 kilometer

Dag 62 Van Aumont-Aubrac naar Nasbinals (28 km)

2009-08-01T08:42:00.000-07:00

We steken het plateau van Aubrac over. Trekken over onafzienbare weiden. Tot een hoogte van bijna 1.300 meter. De weiden zijn omrand met muurtjes. Gebouwd van los gestapelde rotsblokken en stenen. Keltische muurtjes zoals ook in Bretagne en Ierland. Het is weer een prachtige etappe.
Onze pelgrimstocht is nu een stuk 'lichter'. Letterlijk en figuurlijk. We geven enkele kilo's bagage mee met de auto. Vanmorgen staat ons ontbijt klaar. En bij aankomst in Nasbinals is ons bedje gespreid. En al onze was is gedaan. Gisteravond hebben we zelfs gebarbecued. Wat een luxe. We kamperen nu op een kleine municipal in Nasbinals. Die is zo mooi dat de dames al besloten hebben er twee dagen te blijven. Ondertussen 'werken' de pelgrims gewoon door.
Totaal na 56 etappes: 1.381 km.

Dag 61 Van St. Alban naar Aumont Aubrac (18 km)

2009-07-31T10:46:00.000-07:00

De thermometer geeft 8 graden aan in mijn kleine slaaptent. Buiten is het dus zeker 4 graden kouder. Goed fris dus. We kamperen dan ook op 1000 m. hoogte. De etappe gaat vlot. We zijn later opgestaan. Pas om half negen op pad. Onderweg treffen we voortdurend mede pelgrims. Gezellig. Aangekomen in Aubrac duiken we direct een terrasje op. De hele etappe was nergens koffie te krijgen. Bestellen ook maar gelijk een lekkere sandwich. Het is tenslotte een feestdag. We zitten nauwelijks en er rijdt een prachtige zwarte Mondeo Wagon voorbij: Marja & Diny! Geweldig hen weer te zien.
Ze brengen ook geschenken mee. Van Fleur (onze kleindochter) een mooie tekening. Van mijn schoonmoeder heerlijke koeken en Engelse drop voor onderweg. Foto's van het trouwen van Mark en Edith. Olifantsigaren. Maar ook briefjes en een prachtige kaart. Op de kaart heel mooi verwoord waar we mee bezig zijn: 'Everdien en Joke hebben 4 dagen lopen erop zitten en zijn uitgewandeld, maar jullie gaan door. De Tour beleeft vandaag haar laatste etappe, maar jullie gaan door. Door naar het volgende traject, gedreven door verlangen naar de volgende route, verlangen naar de volgende dag, verlangen naar wat komt; nieuwe omgeving, nieuwe belevenissen. Net als zoveel anderen die vakantie vieren, alleen net even anders. Zo zijn juliie Pelgrims van de tijd die komt, op weg naar Santiago'. Afgesloten met een gelukwens van Everdien en Leo. Prachtig.
Morgen trekken we verder. Marja en Diny zijn in onze Chambre d'Hote. Zal wel wat kosten. Heel luxe voor een pelgrim. En heel gezellig.
Totaal na 55 etappes: 1.353 km

Dag 60 Van Sangues naar Saint-Alban-sur-Limagnole (32 km)

2009-07-30T12:51:00.000-07:00

Ze zet het stempel met aandacht. De oudere mevrouw in de prachtige Romaanse Kerk van Sangues. Enthousiast en liefdevol vertelt ze over de bijzonderheden van haar Kerk. Zo vertellen vele Kerken hun verhaal. Natuurlijk door hun schitterende en bontgekleurde glas in lood ramen. En door hun vele beelden. Maar ook door hun uitgesleten trappen. Hun banken. Vaak getekend door het leven. En door alle mensen die het lot van de Kerken ter harte gaan en zich als vrijwilliger inzetten. En de muren? Die zwijgen. Soms kun je uit hun getekendheid iets afleiden. Meestal zijn ze keurig netjes. En zwijgen. Een goed teken. Een teken van vrede.
Vele kerken passeren we. Sommige bezoeken we. Korter of langer. Vaak wordt je getroffen door de mystieke sfeer. Alle kerken zijn bakens op onze weg. Bij velen hebben we even gepauzeerd en uitgerust. Zijn we even op adem gekomen.En allemaal worden ze liefdevol onderhouden.
Wij treffen vaak oudere dames. In Chalon-en-Champagne, Paray en nu ook weer in Sangues. Helden zijn het in hun liefde en aandacht. Met al die verhalen vormen de kerken een verbinding in de tijd. En op onze weg naar Santiago. We zullen er nog veel op ons pad tegenkomen. En bezoeken.
De etappe is lang. Het weer is ons goed gezind. Een heel prettige temperatuur. We trekken uit het departement Haute-Loire en komen in de Loziere. Het gaat vlot en voelt goed. Misschien ook wel door het prettige vooruitzicht dat morgen Diny en Marja arriveren. Nog redelijk fris komen we op de camping. Morgen is het (toevallig) een hele korte etappe. Dat wordt uitslapen tot zeven uur!
Totaal na 54 etappes: 1.335 km

Dag 59 Van Saint-Privat-d'Allier naar Saugues (18 km)

2009-07-29T11:53:00.000-07:00

Vandaag trekken we door de kloof van Allier. Eerst dalen we 350 meter over 5 km. Daarna klimmen we weer ruim 450 meter. Over 2 km. Behoorlijk stevig dus. In vergelijking met eerdere klimmen is het pad prima. De route door het dal van de Allier voert door een schitterend landschap. Na de lange klim komen we in het bergland van de Margaride. Dat wordt gekenmerkt door imposante granietrotsen. Volgens de boekjes zijn we nu bezig met de mooiste etappes van de hele pelgrimsreis. Van Le Puy tot Cahors. We zullen het zien. Tot nu toe is het schitterend. Het is ook vandaag weer heel druk op de route. Je ziet altijd wel enkele mensen onderweg. Velen gaan een kortere tijd. Maken kortere etappes. Weinigen gaan in een keer door naar Santiago. Hoe dan ook; iedereen doet het op zijn of haar manier. Naar zijn of haar mogelijkheden. Morgen een lange etappe: 30+ km. Het wordt dan wel wat koeler: 26 in plaats van ruim 30 graden. We zullen zien.
Totaal na 53 etappes: 1.303 km

Dag 58 Van Le Puy naar Saint-Privat-d'Allier (24 km)

2009-07-28T10:45:00.000-07:00

Plotseling is alles anders. De route loopt veel rechtstreekser. Is veel beter aangegeven. Je kunt hem bijna blind lopen. De paden breed en redelijk comfortabel. En veel gezelliger. Je ontmoet veel mede-pelgrims.
Al vanmorgen. Bij de klim naar de hoogvlakte van Velay. Uit het dal waarin Le Puy ligt. We worden ingehaald door een jongeman (33). Kleine rugzak. Plastic tas in de hand. Hoog tempo. We laten hem lopen. Die halen we nog wel in denken we allebei. En ja hoor. Binnen een half uur hebben we contact. Hij heet Abdul. Een Duitse Marokkaan. Erg aardig. Hij doet wel bijna alles fout. Heeft de buikband ( dat is de draagband) van zijn rugzak open. Denkt in een plastic tas 3 liter water, bananen en andere proviand mee te kunnen dragen. Heeft zijn schoenen verkeerd en veel te strak geknoopt. We helpen hem op weg. En hij is ons dankbaar. Gaat de hele route met ons mee.
Al bij de eerste stop doemen een zestal andere pelgrims op. We komen er een aantal tegen die richting Le Puy lopen. We passeren ze als ze in het gras liggen. Je groet. Soms maak je een kort praatje. Kortom, heel gezellig.
Gisteravond. Zijn brede lach trekt zijn gouden tanden bloot. Hij draagt een Fez. De trotse eigenaar van het kleine Marokkaanse restaurant. Vijf tafels, 20 plaatsen. Daar eten we. De wanden zijn behangen met glorieuze momenten uit zijn leven. Hij is gevestigd in een zijstraatje. Midden op straat staat een menukaart. En een tafeltje met gekreukt tafelkleed. Ligt er scheef en slordig op. Met vier borden. Dat is alles. De ramen zijn al minstens een half jaar niet gezeemd. De WC is smerig. We krijgen met een groots gebaar de menukaart. In de praktijk zijn er maar twee gerechten. Couscous met lam of met kip. Hij is eigenaar, directeur, kok en kelner in een persoon. Maar kennelijk geen schoonmaker. Je moet er wel wat voor over hebben om eens couscous te eten!
Tot onze verassing is er een camping municipal in Saint-Privat. Direct bij het dorp. En doet super gezellig aan. Kortom: onze eerste etappe van het nieuwe traject is heel goed bevallen. Opgewekt trekken we westwaarts. Daar zullen we later deze week onze teerbeminden in onze armen sluiten. Een buitengewoon plezierig vooruitzicht.
Totaal na 52 etappes: 1.285 km

Dag 57 Le Puy-en-Velay (rustdag)

2009-07-27T08:40:00.000-07:00

Le Puy-en-Velay: Stad van de Zwarte Madonna. Rustdag.
07.00 uur vanmorgen. Er zijn al veel Pelgrims in de kathedraal.
Wel meer dan 80. De dagelijkse pelgrimsmis wordt gecelebreerd
door de bisschop van Le Puy. Na de mis verzamelt iedereen zich rond het Jacobsbeeld. De bisschop vraagt aan iedereen persoonlijk waar men vandaan komt. We krijgen een kleine 'medaille' aangeboden. En een rozenkrans met toelichting. Besloten wordt met het toezingen van de Zwarte Madonna en de Pelgrimszegen. Mooi en ook weer indrukwekkend. Bij terugkomst op de camping zijn Han, Free en Tijn ook wakker. We ontbijten samen. Han gaat op weg om een schoenmaker te zoeken. Naar later blijkt tevergeefs. Free en Tijn pakken in. Ze vertrekken kort na tien uur. Wat was het gezellig ze hier te zien. Ik ga op pad om een webcafe te zoeken. En dat lukt waarempel. Plaats foto's. Lees de reacties. Heel leuk en stimulerend. Verder slenteren we nog wat door Le Puy. Van de vier grote startplaatsen van Jacobsroutes in Frankrijk is Le Puy de belangrijkste. Want van hieruit vertrok in 950 de eerste niet-Spaanse Pelgrim naar Santiago: Godeschalk, de bisschop van Le Puy. Alle startplaatsen zijn ook belangrijke heiligdommen. Le Puy van Maria de moeder Gods, Vezelay van Maria Magdalena, Tours van de Heilige Martinus, en Saint Gilles (bij Arles) van de Heilige Egidius. Morgen trekken we verder. En het is maar goed dat we nu een rustdag houden. Gisteren en vandaag vertrokken veel pelgrims vanuit Le Puy. Het is dus druk op de route. Ons volgende grote doel is St. Jean Pied de Port. Van daaruit maken we de oversteek over de Pyreneeen. Dan zijn we al wel weer 750 km verder! En we gaan verder met de vanaf nu zeer toepasselijke Pelgrimsgroet: Ultreia! Dat betekent: westwaarts.
Totaal na 51 etappes: 1.261 km

Dag 56 Van Vorey-sur-Arzon naar Le Puy-en-Velay (24 km)

2009-07-26T12:44:00.000-07:00

Le Puy! Onze tweede grote etappeplaats. We zijn er! Heerlijk!

Vanmorgen vroeg vertrokken. Al om half zes opgestaan. Om kwart voor zeven op pad. Esmeralda gaat ook mee. Gistermiddag kwam ze aanlopen. Het is haar laatste etappe voor dit jaar. Het is koud bij vertrek. Jassen en truien weer. Na ruim een uur gaan die weer uit en wordt het snel veel warmer. Het laatste deel boven de 30 gr. Beetje warm dus. De laatste kilometers voor Le Puy heb ik steeds een lied in mijn hoofd; 'Verleih uns Frieden'...
Het duurt lang voor Le Puy zich laat zien. Pas na de allerlaatste beklimming. In een groot dal. Een grote stad met een, van veraf gezien, kleine historische kern. Eigenlijk wat teleurstellend. Pas als we dichtbij zijn zien we de volle schoonheid van de oude stad. We passeren de camping en reserveren gelijk een plaats. Ook voor Frederike en Tijn.
Dan besluiten we toch door te gaan naar de Kathedraal. Met bepakking. De Kathedraal ligt hoog op de heuvel. Via veel traptreden kom je er midden in uit. We zijn er! En sluiten daarmee een belangrijk deel van onze tocht af. We halen een stempel in onze Pelgrimspas. Daarna nemen we afscheid van Esmeralda en spoeden ons naar de camping. Daar zijn Free en Tijn inmiddels aangekomen. Heel gezellig. We staan net en Tijn tovert een koud pilsje tevoorschijn. Geweldig. Free heeft allerlei lekkere (hard gekookt ei), praktische ( emmer, wasmiddel en droogrek) en ontspannende zaken ( De Telegraaf van maar liefst twee dagen) mee. Later vanmiddag gaan we opnieuw nog even samen naar de Kathedraal. Vanavond gezellig op de camping en toch weer vroeg naar bed. Free en Tijn zijn vanmorgen al om half vier opgestaan. Morgenvroeg gaan ze weer door. Wij houden morgen een rustdag.
Totaal na 51 etappes: 1.261 km

Dag 55 Van Retournac naar Vorey-sur-Arzon (17 km)

2009-07-26T02:48:00.000-07:00

We zuigen het Franse landschap steeds meer in ons op. Zoveel beelden en indrukken. Het oog wordt wel degelijk verzadigd van het zien. We trekken nu al weer een hele tijd door een sterk heuvelende streek. De huizen in de dorpjes en vele gehuchten zien er opvallend goed uit. De laatste jaren is er heel veel gerestaureert en opgeknapt.
De route van vandaag is kort en licht. We trekken langs de boorden van de Loire. Die stroomt hier door een smal dal. In Vorey zijn we al vroeg op de kleine camping. Tot onze grote verbazing staat die bijna vol. Medelanders/Fransen 50/50. Na enige verkenning begrijp ik dat wel. De camping heeft een royaal zwembad met maar liefst twee lange glijbanen. Heeft bovendien recentelijk in een ANWB blad gestaan. Vorey maakt ook een goede eerste indruk. Een gezellig plaatsje. We zullen het vanmiddag nog wat verkennen. En morgenvroeg: op naar Le Puy.
Totaal na 50 etappes: 1.237 km

Dag 54 Van Leignecq naar Retournac (26 km)

2009-07-24T08:52:00.000-07:00

Het ochtendlicht schijnt tussen de bomen. Op de grens van bos en weiland. Prachtig. We verlaten het departement Loire en trekken de Haute Loire in. Het is een lange en loodzware etappe. Lange klimmen en afdalingen. Meestal over losse steenslag. Van grof tot fijn. Vaak zijn het een soort rivier beddingen. Maar dan recht omhoog. Het hoort erbij.
Gisteravond naast alle geluk toch ook nog wat pech. Het restaurant was gesloten. Dus op water en brood. Letterlijk. Vandaag blijkt de camping in Retournac gesloten. Er is bovendien een groot feest in Retournac. Maar we vinden nog een eenvoudige hotelkamer. Gelegen aan de Loire. Vanavond weer op restaurant. Het gaat goed met ons. En overmorgen? Le Puy...
Totaal na 49 etappes: 1.220 km

Dag 53 Van Marols naar Leignecq (21 km)

2009-07-23T09:55:00.000-07:00

Gisteren. Ze klinkt blij als we reserveren. Bij aankomst opent een kleine vrouw de deur. Tenger. Kort grijs haar. Met uitbundige fel oranje plukken. In de nek een dun (Duits) staartje. Ook oranje. Doorleefd gezicht. Doorrookte stem. Leeftijd onbestemd (70+). Ze lacht en ontvangt ons vriendelijk.
De Chambre d' Hote is van veertienhonderd zoveel. Heel oud dus. Maar prachtig gerestaureert. Inclusief modern electra, badkamers en invalidentraplift. Daar is 13 jaar aan gewerkt. Dus steeds stukje bij beetje. Het is een familiehuis dat generatie op generatie wordt doorgegeven. Nu heeft ze alleen de zorg er voor. Woont normaal in St. Etienne waar ze maatschappelijk werker is/was. Is enig kind en ongetrouwt.
We zijn de enige gasten. Dat is ook een beetje haar probleem. Een schitterende accomodatie maar te weinig klandizie. Ze kookt voor ons een uitstekende maaltijd. Rijkelijk overgoten met
spiritualiën. Met z'n drieën zitten we aan een grote ovalen tafel. En leren elkaar zo beter kennen. Vandaag. Het is best weer een pittige tocht. We klimmen tot 1.162 meter. Bij aankomst in Leignecq zoeken we de camping. Een vrouw schat dat die op wel 4 km ligt. Beetje ver, want 's avonds moeten we terug om er wat te eten. Han de pest in. Ik ook maar minder openlijk.
We gaan de kant van de camping op. Passeren een Gite. Wat te doen? Tegelijk zien we de richting aanwijzer naar de camping: 800 meter. Han gelooft het niet. Met zachte kracht toch die kant uit gewerkt. Is inderdaad 800 m. Bij aankomst op de kleine camping worden we hartelijk begroet. Er is voor ons gebeld?!? Door onze hospita van gisteren. Heeft het tasje met papieren en geld van Han gevonden. Brengt ons dat nu na. We hebben dus drie keer geluk:
1. Toch kiezen voor de camping.
2. Goudeerlijk hospita.
3. Brengt ons het vergetene na.
Eigenlijk 4 keer: op weg naar het restaurant krijgen we een lift. Hoeveel geluk kun je hebben? Het restaurant is nu nog gesloten. Maar dat komt ook vast goed.
Totaal na 48 etappes: 1.194 km

Dag 52 Van Montbrison naar Marols (21 km)

2009-07-22T11:12:00.000-07:00

Paniek! 1 uur 's nachts. De wind die al de hele dag hard waait wordt nog krachtiger. Met harde windstoten. Onze tentjes worden nu bijna plat geblazen. Er vallen steeds meer takken uit de bomen waaronder we staan. Het forse onweer komt nu wel heel dicht bij. De eerste dikke regendruppels vallen. We besluiten naar het sanitair gebouw te verkassen. Met ons hele hebben en houden. Inclusief de tenten. We pakken alles razendsnel leeg en op.
Naar het sanitair gebouw zijn nog enkele mensen gevlucht. Na een uur luwt de wind en trekt het onweer weg. Het heeft wel van zich laten horen maar is eigenlijk voorbij getrokken. We vleien onze matjes bij de wastafels. En vallen in slaap. Tot kwart voor zes. Dan komt een vroege Fransman zijn tanden poetsen. En treft een onverwachte situatie. Hij verontschuldigt zich wel duizend keer dat hij ons wakker maakt. Geen probleem want: we hebben de wekker ook op kwart voor zes staan.
Margerie-Chantagret. En wie hebben we daar? Esmeralda. Ze komt aanlopen als wij net pauzeren. Ze wist wel dat we voor haar liepen. Dat hoor je van andere wandelaars. Maar haar verschijning nu is voor ons een verrassing. Wel heel plezierig. Ze gaat een paar uur met ons mee. Dan zijn wij op onze bestemming: Marols. Esmeralda trekt nog een paar km verder. Zij heeft daar een onderkomen geboekt. We komen haar ongetwijfeld deze week nog tegen. Zondag arriveert ze ook in Le Puy.
Het wordt misschien wat eentonig. Maar onze route vandaag is weer mooi. We klimmen de Loire vallei wat uit. Van 400 naar ruim 800 meter. Ons pad voert vandaag deels over de ' Via Bollena'. Een antieke weg waar Keltische karavanen, Romeinse beambten en pelgrims naar Compostella ons zijn voorgegaan.
Marols is een schitterend, goed gerestaureerd dorpje. Er is een café annex restaurant annex klein winkeltje. In een gebouw. Vermoedelijk met EEG subsidie gemaakt. Doel is het Franse platteland levend te houden. Voor pelgrims in ieder geval ideaal.
Totaal na 47 etappes: 1.173 km

Dag 51 Montbrison (rustdag)

2009-07-21T13:39:00.000-07:00

We worden laat wakker (half acht). We slenteren wat door Montbrison. Een heel aardig levendig oud stadje. We pikken een terrasje. Mensen kijken. We zien dat de kermis wordt opgebroken. Gisteren was die nog in vol bedrijf. Zoeken een webcafe. De enige mogelijkheid is op dinsdag gesloten. Pech.
Han jaagt achter een goede telefoonkaart aan. Dat lijkt nu eindelijk gelukt. We doen verder onze inkopen. Kortom een echte rustdag. Vanavond nog even heen en weer naar het centrum om te eten (4km).
Inmiddels is het weer nog steeds heet. Sinds vanmorgen waait er een harde wind. Die staat pal op onze tentjes. Maar die houden moedig stand. Vanavond vroeg naar bed, en morgen weer doen waar de pelgrim toe geroepen is: door trekken...

Dag 50 Van Pommiers naar Montbrisson (32 km)

2009-07-20T13:28:00.000-07:00

Om zeven uur staan we bij de bakker. Maandag gesloten. Geen nood, we hebben nog enkele koeken. Ons beleg is op, behalve een stukje kaas. Opgewekt gaan we op stap. De geplande route is maar 20 km. Naar Montverdun. Daar zijn we al om half twaalf. Hier kopen we een brood. Maar beleg? Née dus.
We besluiten door te gaan naar Montbrisson. Een grotere plaats. Daar is alles te koop. Zo wordt het dus een lange etappe. Morgen blijven we hier om inkopen te doen. De volgende etappe is lang en zwaar, 27 km, 1162 m klimmen en 400 m dalen. Een extra reden om die dag rust te nemen. Bovendien is er in Montbrisson genoeg te zien. En ons schema blijft in tact. Zondag komen we aan in Le Puy. Dan krijgen we Frederike en Tijn op bezoek. Hartstikke leuk.
Totaal 46 etappes: 1.151 km

Dag 49 Van Saint-Jean-Saint-Maurice naar Pommiers (20 km)

2009-07-19T10:41:00.000-07:00

Het is kort na vertrek. We dalen een dal in. Een beekje klatert. Bomen ruisen. Vogels zingen. Er schiet me een lied in het hoofd. Een oud lied. 'Op bergen en in dalen, ja overal is God'. Mooie wat melancholieke melodie. De tekst zie ik nu wat anders. Meer: 'op bergen en in dalen, overal is het Leven'. En in het Leven herken je de Eeuwige. En dat leven ontmoeten we hier en nu. Zo zijn we onderweg om het leven te vieren.
We naderen het dorpje Bully. Bij binnenkomst horen we al vrolijke kinderstemmen. Verder is het een heel stil dorpje. We pauzeren even bij de kerk. Dan komt er een groepje kinderen aan. Allemaal met een (rol)koffer of weekendtas. Het is opvallend dat ook hier de meisjes veruit de grootste bij zich hebben. Ze worden opgehaald door een grote touringcar. Die brengt ze weer naar huis na een weekje vakantie. Hun jonge begeleiders blijven achter. In afwachting van de volgende groep. Een enthousiaste begeleider spreekt ons aan. Hij biedt ons koffie aan. En ook nog een appel. Ook dat is het Leven.
Als we gaan lunchen gebeurt er iets heel komisch. We zitten net. In een weiland. Als op afspraak komt er een hele kudde koeien vlak tegenover ons staan. Onder veel belangstelling eten we ons brood! Zoveel belangstelling hebben is uniek.
Saint Maurice is zeer de moeite waard om langs te gaan. Mooi gelegen aan het stuwmeer van Villerets. Het is een prachtig gerestaureerd dorpje. Ook Pommiers is bijzonder aardig om even in rond te lopen. In de kerk staat een mooi Jacobsbeeld. Onze route is nu goed aangegeven. Met prachtige blauwe schildjes en daarop in helder geel een Jacobsschelp.
De camping municipal waar we aankomen is eenvoudig maar voldoende. Wij gaan morgen weer verder. Overmorgen start de Vierdaagse. In ieder geval veel succes en plezier voor Mieke, Ria, Joke en Everdien!

Dag 48 Van Pouilly-sous-Charlieu naar Saint-Jean-Saint-Maurice (33 km)

2009-07-18T10:32:00.000-07:00

'Chapeau! Bonne route! Bon courage!' klinkt het opgewekt. We stappen net het café uit. Onze koffiestop. Twee oudere mannen zitten op het kleine terras. Achter een klein glaasje Pernod. Op tafel ook een mooie fles met kristalhelder water. Ze informeren belangstellend naar waar we mee bezig zijn. En laten hun bewondering blijken bij het afscheid. Met iets veerkrachtiger tred vervolgen we onze weg.
We zijn in Roanne. Ongeveer halverwege onze dagetappe. In grote lijnen volgen we nu, tot Le Puy, de beschreven 'Weg van Cluny naar Le-Puy-en-Velay'. Maar gisteren hebben we de route iets aangepast. We gaan direct naar Saint-Jean. In 33 km. Volgens de beschrijving zijn het twee etappes, 45 km.
Vandaag is het een prachtige route. En mooi weer. Net voor drie uur zijn we in ons hotel (sluit van drie tot vijf uur). De Heilige Jacobus is dus met ons. Het hotel is mooi gelegen op het plein bij de kerk.
Volgens onze planning zijn we volgende week zondag in Le Puy! Onze volgende 'grote' pelgrimsstad. Vertrekpunt van de meest gelopen pelgrimsroute, de Via Podiensis (genoemd naar het beginpunt Le Puy. In het Latijn Podium).
Totaal na 44 etappes: 1.099 km

Dag 47 Van Marcigny naar Pouilly-sous-Charlieu (23 km)

2009-07-17T14:52:00.000-07:00

We zijn met tien personen. Zes maken een trektocht op ezels. Verder zijn wij er en de gastheer en -vrouw. Het diner wordt geserveerd in een prieel. Met prachtig uitzicht over de Loire-vallei. We zitten allemaal aan een grote ovale tafel. Eerst een heerlijke grote bonensalade. Daarna een soort rollade, met bloemkool en gefrituurde aardappelstukjes. Heerlijke kazen als tussengerecht. En tot slot een stuk eigen gemaakte kersentaart. We hebben gisteren dus heerlijk gegeten. Ondertussen barst een hevig onweer los.
Onze charmante en goed uitziende gastvrouw (78) woont al haar hele leven in dit huis. Het is een huis dat van generatie op generatie wordt doorgegeven. We krijgen de indruk dat ze zeer veel werk zelf doen. Een topprestatie gezien de grootte van huis en tuin. En van het aantal gasten.
Vandaag langs het kanaal van 'Ronanne naar Digoin' (zijkanaal van de Loire) in Pouilly geland. Weinig interessante etappe. Morgen gaan we weer klimmen.
Totaal na 43 etappes: 1.063 km

Dag 46 Van Paray-le-Monial naar Marcigny (26 km)

2009-07-16T22:46:00.000-07:00

Met de snelheid van een vlinder trekken we verder. In een stralende zon laten we het mooie Paray achter ons. De etappe is redelijk vlak tot licht golvend. Het landschap bestaat uit met heggen en struiken omzoomde weilanden. Daarin grazen de bekende witte Charolait koeien. Rustig en tevreden laten ze hun biefstukken groeien.
Via Ancy-le-Duc bereiken we Marigny. We verblijven in een schitterende Chambre d' Hôte. Net buiten Marigny op een heuvel. Met een prachtig uitzicht over de Loirevallei. Het is een groot, klassiek landhuis. Met krakende houten trappen. Bij de ingang een druivenrank die zoemt van de
ijverige bijen. Vanwege de klimop maakt het een wat Engelse cottage indruk. En natuurlijk houten luiken voor de ramen. Vanavond eten we er ook. Ben benieuwd.
Totaal na 42 etappes: 1.040 km

Dag 45 Van Gueugnon naar Paray-le-Monial (22 km)

2009-07-15T08:08:00.000-07:00

Het verhaal van vandaag is heel bijzonder. Hartverwarmend en ontroerend. Als ik er aan terugdenk krijg ik nog tranen in mijn ogen. Ik zal het straks nog schrijven. Dan komt het vanavond nog op de site. Zit nu in een webcafé. Heb zojuist een aantal foto's geupload. Marja zal die nog redigeren.

Paray-le-Monial
We zijn al vroeg op de camping. Tentje opzetten, douchen, was doen.
Het vaste ritueel. Han gaat even slapen. Ik op zoek naar een internetcafé.
Maar eerst naar de basiliek. Voor een stempel. Het tafeltje achter in de basiliek wordt bemand door twee vrouwen. Vrijwilligers. Al wat op leeftijd. Heel aardig en behulpzaam. In een mengeling van Frans, Duits en Engels communiceren we. Stempels worden hier maar weinig gevraagd. Na wat gerommel in een doosje vindt men het stempel. Een stempelkussen wordt gehaald. Met grote zorg zet ze het stempel in mijn pelgrimspas.
En dan gebeurt het. Ze kijken elkaar aan. Knikken. En overhandigen mij de rozenkrans die op tafel ligt. Een kettinkje met kralen en een kruis. Dat gebaar treft me recht in mijn hart. De tranen schieten me in de ogen. Zo hartverwarmend. Zo ontroerend. Natuurlijk aanvaard ik hun geschenk. Ik zal het vanaf nu meenemen op mijn reis. En mee terug naar huis. Deze rozenkrans blijft voor altijd bij mij.
Ik blijf nog een hele tijd in de basiliek. Loop wat rond. Ga rustig zitten. Ontsteek een kaars.
Daarna nog een uur of twee achter internet. Foto's ge-upload. Dat kan bij de plaatselijke Tourist Office. Paray-le-Monial is een heel prettige plaats. Bedrijvig en gezellig. Vanaf 1873 werd het een belangrijke bedevaartsplaats. We ervaren Paray-le-Monial als de hemel op aarde na alle plekken waar we de afgelopen week waren. We eten op een terrasje aan de Bourbince. We genieten.
Totaal na 41 etappes: 1.014 km

Dag 44 Van Issy-l'Evêque naar Gueugnon (21 km)

2009-07-14T12:06:00.000-07:00

Het was al broeierig warm. De tekenen waren er ook al. Kolossale opstapelende witte wolken. Vannacht was het goed raak. Een donderend onweer. En veel regen. Vanmorgen in de stromende regen ingepakt. En geharnast in regenkleding op pad. Gaandeweg de morgen worden het meer buien. Tegen de middag is het droog. Nog steeds wel zwaarbewolkt.

Gueugnon is een wat kleurloos industriestadje. De sfeerloze camping blijkt er ver buiten te liggen. Op 4/5 km. Het beloofde restaurant in de buurt is dicht. Dus twee uur extra lopen om te eten. Gelukkig zonder bepakking. Soms heb je gewoon pech.
Inmiddels hebben we de Morvan verlaten. We bevinden ons nu in het Loiredal. Morgen bereiken we de Loire.
Totaal na 40 etappes: 992 km

Dag 43 Van Larochemillay naar Issy-l'Evêque (26 km)

2009-07-13T13:02:00.000-07:00

Een milde regen besprenkelt ons pad. Het is zwaar bewolkt. Het wordt allengs warmer. 's Middags schijnt de zon. Prima weer voor een pelgrim. Het landschap is plotseling veel mooier dan de voorgaande dagen. Ook Esmeralda vergezelt ons. Vandaag voor 't laatst. Morgen kiest ze een andere route.

Vandaag trekken we door het (geografische) hart van Frankrijk. Dat horen we van een heer (70). Hij woont hier al 10 jaar. Bezit diverse huizen. In de winter woont hij in Guadeloupe (Franse overzeese provincie). We treffen hem in een klein dorpscafé. In Luzy. Onze eerste stop. Hij zit aan tafel met een omvangrijke vrouw (65). Goed verzorgd. Zij woont hier ook. Zijn ex? Zijn minnares?
Zij zegt hem dat hij zijn kinderen op moet zoeken. Die zijn hier in de buurt. Daar heeft hij duidelijk geen zin in. Hij: 'Hoe dan?' Zij: 'Je zou kunnen bellen!' De tegenzin straalt van hem af. Hij is juwelier geweest in Amsterdam. Een grote. Tien jaar geleden zijn zaak verkocht. En in Frankrijk gaan wonen. Is zeer bereisd. Bezit een zeewaardig zeiljacht. Maakt veel cruises met cruiseschepen.
De camping waarop we verzeilen is heel aardig. Maar erg verlaten. Er zijn hooguit vijf plaatsen bezet. Armoe troef dus. Dat lijkt ook zo bij de andere campings die we bezochten. Morgen is het nationale Franse feestdag. Wij trekken wel door. Een korte etappe.
Totaal na 39 etappes: 971 km

Dag 42 Van Athez naar Larochemillay (33 km)

2009-07-12T10:42:00.000-07:00

Iedereen gaat om negen uur naar bed. Als op commando. Vanmorgen om zes uur zijn we weer als eersten op. Vandaag voert onze weg ons de hele dag over D-wegen. Prima route. Ze zijn ook bijzonder rustig; eens in een kwartier passeert er een auto. We starten op 445 meter. Klimmen naar 600 meter. Dan omlaag, enz. En dat bijna de hele dag. Met als toetje een forse klim over 1 km.

Het landschap vind ik niet bijzonder mooi. In het begin weer veel bos.
Tegen het eind van de tocht wordt het meer open. Larochemillay is een pittoresk stadje. Boven op een rots. We belanden in een goed uitziende gîte. Met een heerlijke douche. Daar komt een pelgrim weer van bij.
Totaal na 38 etappes: 945 km

Dag 41 Van Lac des Setton naar Athez (25 km)

2009-07-11T10:30:00.000-07:00

Eerst horen we hem. We slaan links af. En dan zien we hem. Hij komt ons tegemoet. Op een lange rechte weg. Boven op de heuvel. Eerst 200 m bos, daarna een grote, open, plek en daarna weer bos. De weg stijgt licht (van ons uitgezien). Vals plat.

Eerst is hij een volmaakt silhouette. Hij rijdt tussen de bossen. Achter hem schijnt de zon op het open stuk. Hij steekt scherp af tegen de achtergrond. Hij rijdt op een oude tractor. Langzaam. Heel voorzichtig. Als we naderen zien we hem beter. Klein, snorretje, pet op. Op zijn gezicht een droef melancholische uitdrukking. Als in gedachten verzonken rijdt hij ons voorbij. Zo mooi kan droefheid zijn.
In Athez slapen we in een gîte. Gevestigd in een oude school. Er is daar verder geen enkele voorziening. We doen wat boodschappen (voor de avond en voor morgen) in Anost. Vijf kilometer voor Athez. We besluiten op restaurant te gaan. We komen terecht in een heel echt soort huiskamerrestaurant. Kleine ruimte. Met een kleine bar. En de kleine keuken direct in het restaurant. Met een uiterst vriendelijke waard en zijn vrouw. Om het menu uit te leggen komt hij met een groot heet ovenblik. Daarin met gehakt en kruiden gevulde grote tomaten. Heerlijk. Pelgrimeren is zo best prettig.
Ik schrijf dit in de grote achtertuin (gazon) van de school. Wat een rust, wat een vrede. De kinderen die hier naar school gingen, moeten een goede tijd gehad hebben.
In de gîte zijn we nu met acht personen. Misschien komen er nog wat bij. Het is vakantietijd en onderweg zien we steeds meer mensen met een rugzak. Er zijn dus steeds meer mensen onderweg. Velen alleen op de wandelroutes door de Morvan. We gebruiken de namiddag om onze verdere route te plannen. We vorderen goed.
Totaal na 37 etappes: 912 km

Dag 40 Van Marigny-l' Eglise naar Lac des Settons (31 km)

2009-07-10T16:26:00.000-07:00

Vandaag hebben we de hele dag gezelschap. Van Esmeralda (48). Onze zaalgenoot uit de gîte. Het is haar 2e etappe. Gestart in Vezelay, Le Puy is haar eindpunt. Vroeg vanmorgen of ze mee mocht lopen. Geen probleem. Wel handig. Staan we ook eens samen op de foto.

De etappe vandaag is lang en pittig. Weer veel klimmen en dalen. Nu tot 600 meter. Pas om half vijf arriveren we op de camping (om zeven uur vanmorgen gestart). Een wat verlopen boel.
Het Lac des Settons is een groot stuwmeer. Het ligt op 580 meter hoogte. Het stuwmeer wordt gevoed door de Cure. De rivier waarlangs we al dagen optrekken.
Totaal na 36 etappes: 887 km

Dag 39 Van Vezelay naar Marigny-l'Eglise (28 km)

2009-07-09T12:58:00.000-07:00

De weg nodigt ons uit verder te gaan. De volgende belangrijke etappeplaats is Le Puy-en-Velay. Op zo'n 440 km. Al spoedig verbergt Vezelay zich achter heuvels. We laten het achter ons. Bijna direct na vertrek trekken we de Morvan binnen. Een totaal ander landschap. Hogere heuvels liggen als cakejes in het landschap. Veel meer bos. En weilanden. Veel klimmen en dalen (tussen de 200 en 400 meter). Een zware etappe volgens Han. Ik ben het met hem eens.

Onderweg ontmoeten we een sympathiek Duits stel. Ze zijn op weg naar Vezelay. Heel op hun gemak. Gisteren Karlien (45) ontmoet. Een zeer plezierige, onderhoudende vrouw. Ze trekt alleen met auto en tentje over D-wegen door Frankrijk. Is Vlaams en werkt daar ook. Ze is lerares en geeft les in de vakken godsdienst en geschiedenis op een ambachtschool. Heeft daar nog steeds lol in. Al 27 jaar. We raken uitvoerig met elkaar in gesprek. Er is een 'klik' met de broeders. We zullen ons haar nog herinneren. Een bijzondere ontmoeting.
In Marigny landen we in een gîte. Oud en afgeleefd. We slapen op een zaal voor 19 personen. Voorlopig is er alleen een jonge vrouw (Esmeralda). Ze loopt ieder jaar een etappe richting Santiago. We komen aan de praat. Gezellig.
Totaal na 35 etappes: 856 km

Dag 38 Vezelay (0 km)

2009-07-08T13:18:00.000-07:00

Langzaam sterft het rumoer van de bezoekende toeristen. Een voor een druppelen de broeders en zusters binnen. Allen gekleed in hagelwitte liturgische gewaden. Ze nemen hun plaats in op het koor. De zusters rechts, de broeders links. Ze knielen in stilte en gebed. Het wordt stil in de enorme basiliek. De lichten gaan aan.

Dan klinkt een enkele ijle vrouwensopraan. Spoedig bijgevallen door de andere stemmen. Allen op één toon. Dan splitst het gezang zich. Eerst in twee, later in vier stemmen. Indrukwekkend mooi. De 'Messe du Jour' van half een is begonnen. Veel zang. Korte lezingen met uitleg. Over Jozef. De mis eindigt met enkele voorbeden en een gezongen Onze Vader. Als gezegende mensen gaan we weer voort.
De Basiliek heet 'Saint Marie-Madeleine'. Volgens de overlevering worden hier de overblijfselen van Maria Magdalena bewaart. Han heeft intussen met een excentrieke Belg staan praten. Die luisterde volgens Han vooral het liefst naar zijn eigen verhaal. Hij kwam niet van hem af. De kerk is dus als alternatief zo gek nog niet.
Vezelay is het waard om een dag bij stil te houden. Het is een druk bezocht toeristenstadje. We zien weinig mensen die we herkennen als pelgrim. De weg naar Vezelay hebben we voltooid. Morgen verder.

Dag 37 Van Arcy-sur-Cure naar Vezelay (20 km)

2009-07-07T15:21:00.000-07:00

Vezelay! Sinds de 11e eeuw gemeente van heel Europa. Vertrekpunt van de 2e en 3e kruistocht. Hoofdetappe voor de pelgrims naar St. Jacob van Compostela. Een grote basiliek in een dorp van amper 500 inwoners.

We zien Vezelay al van veraf liggen. Hoog op een heuvel. Op 2 uur gaans. Na een forse klim betreden we de basiliek. Met een brede smile feliciteren we elkaar met het behalen van deze mijlpaal.
We zoeken de camping op (heuvel af op twee km). In hetzelfde 'straatje' als wij, kampeert een jong Nederlands gezin (twee jongens van 5 en 30 maanden). Onze tentjes zijn snel opgezet. Dan komt hij langs.
Een grote, wat verlegen man. Met een fluweelzachte stem. In zijn hand een ronde, houten snijplank. Daarop wat brood, kaasjes en 2 flesjes bier. 'Welkom in Vezelay,' klinkt het.
Onze dag is meer dan geslaagd.
Totaal na 34 etappes: 828 km

Dag 36 Van Auxerre naar Arcy-sur-Cure (29 km)

2009-07-06T13:44:00.000-07:00

We komen aan op een lieflijke camping. Klein, overzichtelijk, netjes onderhouden. Om 4 uur 's middags. Laat voor ons doen. Dat was vanmorgen helemaal niet de bedoeling.

Vanuit Auxerre vertrekken we fris en vrolijk. Via Vaux, Champs-sur-Yonne en Cravant voert onze tocht ons naar Accolay. Ons oorspronkelijke doel van de dag. Op 21 km.
Als we er vroeg in de middag zijn is het zwaar bewolkt en regent het heel zachtjes. Overal rondom ons hangen zware buien. Het vooruitzicht van een lange middag in een tentje is onaantrekkelijk. Bovendien gaat de tocht prima. Dus besluiten we verder te gaan naar Arcy-sur-Cure, 8 km verder. Inmiddels is de hemel weer opengetrokken. De zon schijnt. Daarbij is het duidelijk minder heet dan vorige week. Heerlijk weer om verder te trekken.
Morgen is Vezelay ons doel. De eerste grote etappeplaats op onze tocht. Op maar 18 km!
Totaal na 33 etappes: 808 km

Dag 35 Auxerre (0 km)

2009-07-05T00:14:00.001-07:00

Vandaag een rustdag! Toevallig op zondag. Eindelijk heb ik een webverbinding. Ben begonnen om bij de eerdere artikelen ook foto's te plaatsen. Dat lukt gedeeltelijk. Krijg ze wel op de site maar niet geredigeerd. Zal Marja vragen. Bovendien: halverwege accu fototoestel leeg. Vanavond volgt de rest. Met o.a. een prachtige foto van Auxerre. Dan ook een verhaaltje van de dag.
Dank voor de reacties op de site en via de mail. Heb die ook pas vandaag kunnen lezen. Leuk. Hartverwarmend.

Iedere zondag wordt mijn kruis gekieteld. De telefoon trilt van opwinding. SMS-je van G. Voelt altijd goed.
Later die morgen. Bij binnenkomst staan ze er al. De een lang en dun. De ander dik en bol. De een met een knokige hand. De ander met een bakje. Ze trekken beiden een zo zielig mogelijk gezicht. Nors. Bedelaars. Bij de zij-ingang van de Cathedral Saint-Etienne.

Wij komen om een stempel te halen in onze pelgrimspas. Er is een mis gaande. Het staartje ervan maken we nog mee. De mis eindigt met de processie door de hoofduitgang. De voorganger blijft er napraten. Ze zijn er als de kippen bij. Aan iedere zijde staat er een. Met bakje en hand.
We slenteren wat door Auxerre. Mooie stad. Zondag, dus rustig. Het aantal km meldt 0. Toch is het heen en weer naar de camping wel 8 km. Vanmiddag nog een keer. Dus zeker stiekem 16 km. Morgen verder. We naderen Vezelay.

Dag 34 Van Chablis naar Auxerre (26 km)

2009-07-04T11:14:00.000-07:00

Plotseling staat hij daar. Links van de landweg. Zijn schatten verborgen onder een rijk bladerdak. De kersenboom. Een hemels geschenk voor een pelgrim onderweg. Wat zijn ze lekker. Zo van de boom.

Gistermiddag. Ze heeft een strooien hoed op. Uiteraard met een rood lint. Knalrode lippen. Slank. Hagelwitte outfit. Elegant. Ze glimlacht. Ik schat haar rond de 70. In haar kielzog een 10 jaar ouder man.
Rustig, vriendelijk, bedaard. Voormalig diplomaat. Type Eminence Grise. Ze wonen vast in Chablis. Ze betreden het terras. Zoals iedere dag. Ze vinden een plaatsje langs de kant. Een beetje weggedrukt.

Het middelgrote terras wordt bezet met een grote groep Vlamingen. En wij. Bij vertrek is ze poeslief tegen de Belgen. Met luide stem belijdt ze haar trouw aan hen. Maar ook haar hekel aan Nederlanders; waartoe ze zelf behoort. Dat heet bijten in de hand die je voedt. Haar man houdt zich op de achtergrond.

Hoe anders op de camping in Auxerre. Direct bij aankomst contact met een krasse 80'er. Is met een VW campertje (1965) op stap. Heeft daar al sinds de aanschaf 936 nachten in geslapen. Ik schat hem in als accountant of zoiets. Bijna goed. Wiskundige. Vuttend professor uit Utrecht. Woont sinds 1984 in Haifa. Daar wonen ook zijn kinderen. Zijn vrouw was Joods. Nu overleden. Is zelf Joods geworden. Is nu bezig met project om logica Talmoed met de wiskunde te vergelijken.
Interessante, positieve, enthousiaste man. Wat een rijkdom al die mensen als pelgrim te ontmoeten.
Totaal na 32 etappes: 779 km

Dag 33 Van Tonnerre naar Chablis (20 km)

2009-07-03T12:07:00.000-07:00

Ja, je leest het goed. De Chablis. En dat weet men hier ook heel goed.
Dus drinken we een pression. Zeker een pelgrim moet niet te ver van zijn geloof afvallen.
Inmiddels trekken we door het Departement Yonne.

De klimmetjes worden steiler en gemener. Maar vandaag ook weer over hoogvlakten en langs wat bos.
We passeren een verlaten huisje. Plotseling vlucht een grote kudde zwijnen, met jongen, het bos in.
Op nog geen vijf meter bij ons vandaan!
Gelukkig zit er een hek tussen. We slaan onze tent op in Chablis. Een klein, levendig stadje. Op de stille, mooie Camping Serein.
Totaal na 31 etappes: 753 km

Dag 32 Van Bragelonge naar Tonnerre (30 km)

2009-07-02T13:50:00.000-07:00

Het licht daagt in het oosten. Nog bijna donker. Vijf uur. We staan op. Het wordt een lange etappe. Rond de 30 km. Volgens het routeboek maar liefst 40 km. Kwart voor zes op pad. Voor de ergste hitte (13.00 uur) bereiken we de camping in Tonnerre.
Mooie route, vooral over stille D-wegen.
Tonnerre is al vroeg een belangrijke etappeplaats op de St. Jacobs pelgrimsroute. Zoveel pelgrims bezochten het gasthuis van Saint-Antoine naast de kerk Notre-Dame, dat er geen bedden meer waren voor de zieken en arme ouden van Tonnerre zelf.
Daarom stichtte Margaretha van Bourgondië, schoonzus van Lodewijk de Heilige, een groot pelgrimshospitaal. Zo tikken de kilometers onder onze stokken weg. Iedere dag weer. Het besef van dagen is inmiddels al vervaagd. Steeds meer richten al je zintuigen zich op de weg.
Nog twee etappes. Dan zijn we in Auxerre. Daar houden we een rustdag.
Totaal na 30 etappes: 733 km

Dag 31 Van Bar-sur-Seine naar Bragelonge (24 km)

2009-07-01T13:12:00.001-07:00

De kever steekt vlak voor mijn voet over. Het is nog vroeg; half acht. We werden gewekt door de vuilnisophaaldienst. Die begonnen al om vijf uur! Inmiddels hebben we er bijna twee uur opzitten. We zijn bezig aan een lange, geleidelijke klim (3 km). De golvingen in het landschap worden nu meer heuvels. Met uitgestrekte wijngaarden. De druiven zijn nog nauwelijks te zien. Toch wordt er al hard in gewerkt.
We rusten uit bij een zacht zoemend elektriciteitshuisje. In het veld zingen de leeuweriken uitbundig hun lied.
Een boommarter kruist ons pad. Hij staat even stil midden op de weg. Oplettend kijkt hij ons aan. Dan schiet hij het bos in. 'Dat heb ik nu nog nooit gezien,' zegt Han. Ik ook niet.
Over D-wegen en paden bereiken we ons doel van de dag: Bragelonge. We slapen in een heel royale gîtes. Deze maakt onderdeel uit van een wijnboerderij. Voor de ergste hitte bereiken we de gîtes. Het is dan pas half een.
Om zes uur doen we wat boodschappen bij een klein kruidenierswinkeltje. Een oude mevrouw helpt ons. De stille kracht waar het platteland op drijft. En die pelgrims gaande houdt.
Totaal na 29 etappes: 703 km

Dag 30 Van La Villeneuve-au-Chêne naar Bar-sur-Seine (23 km)

2009-06-30T11:32:00.000-07:00

Gistermiddag. Ze zitten vermoeid aan tafel. Onze gastheer onthaalt hen ook op een fris koud glas cider. Het Belgische echtpaar (Charles & Bie). Hij gaat drie maanden op pad, zij twee weken. Tot Vezelay. Ze hebben dezelfde route als wij gelopen. Aan de sporen in de modder zagen ze dat er iemand hen voorgegaan is. Wij dus. Het zijn de eerste medepelgrims die we treffen.

Vandaag ontmoeten wij hen nog diverse keren op de route. Het is weer een mooie route. Door golvende velden en af en toe wat bos. Ook hier en daar een weiland. De koeien komen nieuwsgierig even kijken als ik er stop. Op de akkers groeit hier ook maïs. Een graanveld is al half gemaaid.
Onderweg bereiken we de Seine. Bij het ruisende water van een stuw vinden we een mooie schaduwplek. We zijn inmiddels in Bourguignons. We lunchen en luieren er even. Het is mooi. Nu zitten we op onze hotelkamer. Straks het stadje wat bekijken en inkopen doen. We ontmoeten onze Belgische vrienden weer. Ze hebben geen onderdak. Dus slapen ze bij ons op de kamer. Op de volgende routes is nog minder dan weinig te koop. We zien wel.
Totaal na 28 etappes: 678 km

Dag 29 Van Brienne-le-Château naar La Villeneuve-au-Chêne (27 km)

2009-06-29T11:41:00.000-07:00

Het ontbijt smaakt goed. Op de trappen van de kerk van Dienville. Net gekocht bij een heel vriendelijke bakkersvrouw. Al een uur onderweg. In Brienne was de bakker nog gesloten. Het is nu half acht.
Bij het plaatsnaambord van Dienville wil Han perse op de foto. Geen idee waarom :-).
De etappe lijkt wel wat op die van gisteren. Alleen nu ook met veel bos. Dus ook modder. De huizen die we passeren zijn allemaal uitbundig versierd met kleurige bloemen. Mooi, fris gezicht. In een dorpje brengen oude oma' s kinderen naar school. Ze hebben alle tijd en geen haast. Rustig te voet.
We zijn goed op tijd in Villeneuve. Half twee. Het voordeel van vroeg op pad gaan. De eerste twee uur is het dan ook nog redelijk fris. In Villeneuve passeren we heel toevallig de 'Chambre en Table d' Hôte' waar we nu relaxen. Die komt als geroepen; het is nog steeds erg warm. De koude cider smaakt heerlijk verfrissend.
Totaal na 27 etappes: 655 km

Dag 28 Van La Pierre naar Brienne-le-Château (31 km)

2009-06-28T13:53:00.001-07:00

Op advies van onze pensionhoudster passen we onze route aan. We gaan rechtstreeks naar Brienne. Een route van 31 kilometer in plaats van 65 km. Daarmee sparen we maar liefst twee dagen en twee overnachtingen uit. We hebben er dus goed de vaart in.
We vertrekken vandaag wat laat; pas om half negen i.v.m. het ontbijt. De route voert ons vandaag over kilometers landweg. Daarna vooral via stille D-wegen door slaperige dorpjes. In deze streek staan veel hele mooie 'vakwerkhuizen'. Ook vakwerk kerken. Bij twee ervan pauzeren we in de verkwikkende schaduw van een afdak. En de vredige rust van het kerkhof, dat bijna tot in de kerk reikt.
Al aan het begin van de route passeren we de grens van het Departement Aube. Daarmee laten we het Dept. Marne achter ons. In de loop van de dag wordt het goed warm; 27 gr. in de schaduw. Dorstig weer. Bij aankomst in Brienne is de rugzak minstens 3 kg
lichter. Daarvan wel 2,5 liter water die we onderweg opgedronken hebben.
Bij aankomst in Brienne blijken alle hotels gesloten. Er is ook geen camping. Een vriendelijke dame van de Tourist Information redt ons. Ze biedt een verblijf aan in het pelgrimsonderkomen van de gemeente. Eenvoudig maar schoon.
Het welverdiende biertje gaat erin als 'Gods woord in een ouderling'. Morgen weer vroeg op pad.
Totaal na 26 etappes: 634 km